Shloka 13
'युधिष्ठिर! ये जो लोककमनीय विग्रहसे युक्त पवित्र गन्धवाली देवी दिखायी दे रही हैं, साक्षात् भगवती लक्ष्मी हैं। ये ही तुम्हारे लिये मनुष्यलोकमें जाकर अयोनिसम्भूता द्रौपदीके रूपमें अवतीर्ण हुई थीं ।। रत्यर्थ भवतां होषा निर्मिता शूलपाणिना । द्रुपदस्य कुले जाता भवद्धिश्वोपजीविता
vaiśampāyana uvāca |
yudhiṣṭhira! ye yā lokakamanīya-vigrahāḥ sa-yuktāḥ pavitra-gandha-vālinī devī dṛśyate, sā sākṣād bhagavatī lakṣmīḥ | eṣā hi tubhyaṁ manuṣya-loke gatvā ayoni-sambhūtā draupadī-rūpeṇa avatīrṇā āsīt ||
raty-arthaṁ bhavatāṁ hy eṣā nirmitā śūla-pāṇinā |
drupadasya kule jātā bhavad-dhiśvopajīvitā ||
โอ้ยุธิษฐิระ เทวีที่ท่านเห็น—มีรูปโฉมอันเป็นที่รื่นรมย์แก่สรรพโลกและหอมกรุ่นด้วยความบริสุทธิ์—หาใช่อื่นไม่ คือพระภควตีลักษมีเอง เพื่อท่านนั่นแล นางเสด็จสู่โลกมนุษย์ อวตารเป็นเทราปทีผู้มิได้กำเนิดจากครรภ์ เพื่อเป็นคู่เคียงของพวกท่าน พระศิวะผู้ทรงตรีศูลได้ทรงสร้างนางขึ้น และเมื่อบังเกิดในวงศ์ของท้าวทฺรุปทะ นางก็เป็นหลักแห่งสวัสดิมงคลของท่านทั้งหลาย
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse frames Draupadī’s presence as divinely purposed: prosperity and auspiciousness (Lakṣmī) accompany righteous kings, and human relationships in the epic can be instruments of a larger dharmic design rather than merely personal choice.
During the ascent toward heaven, Yudhiṣṭhira is shown a radiant goddess; Vaiśampāyana identifies her as Lakṣmī and explains that she previously descended to earth as the womb-unborn Draupadī, created by Śiva and born in Drupada’s line for the Pāṇḍavas’ sake.