Shloka 43
स्वर्गारोहणपर्व — तृतीयोऽध्यायः
Indra and Dharma’s Consolation; Celestial Gaṅgā Purification
लोहकुम्भ्य: शिलाश्वैव नादृश्यन्त भयानका: । वहाँ पापकर्मी पुरुषोंको जो यातनाएँ दी जाती थीं वे सहसा अदृश्य हो गयीं। न वैतरणी नदी रह गयी
lohakumbhyaḥ śilāś caiva nādṛśyanta bhayānakāḥ | tato yayau vṛto devaiḥ kururājo yudhiṣṭhiraḥ | dharmeṇa sahito dhīmān stūyamāno maharṣibhiḥ ||
หม้อเหล็กอันน่าสะพรึงและศิลาที่ร้อนลุกดั่งเหล็กนั้นมิได้ปรากฏให้เห็นอีกต่อไป ครั้นแล้วพระยุธิษฐิระ กษัตริย์แห่งกุรุ ผู้ทรงปัญญา เสด็จไปข้างหน้า พร้อมด้วยธรรมะ รายล้อมด้วยเหล่าเทพ และสดับคำสรรเสริญจากปากมหาฤษีทั้งหลาย พระองค์มุ่งสู่แดนที่วีรบุรุษดุจราชสีห์—เหล่าปาณฑพและโอรสแห่งธฤตราษฏระ—ละทิ้งความพิโรธแล้วพำนักอย่างรื่นรมย์ ณ ที่ของตนแต่ละคน
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
Even the most terrifying visions of punishment are subordinate to Dharma’s larger purpose: to test, refine, and finally lead the righteous toward peace. The passage emphasizes that anger and hatred are ultimately relinquished, and that moral order culminates in reconciliation under divine oversight.
The dreadful implements associated with torment (iron cauldrons and burning stones) are no longer visible. Yudhiṣṭhira, accompanied by the personified Dharma and escorted by gods while praised by seers, is led onward toward the place where the Pāṇḍavas and the sons of Dhṛtarāṣṭra reside peacefully, having abandoned wrath.