Previous Verse
Next Verse

Shloka 12

अरण्यवृत्ति-वैराग्योपदेशः | Forest Discipline and the Program of Non-Attachment

अथवैको5हमेकाहमेकैकस्मिन्‌ वनस्पतौ । चरन्‌ भैक्ष्यं मुनिर्मुण्ड: क्षपयिष्ये कलेवरम्‌,अथवा मैं मूँड़ मुड़ाकर मननशील संन्यासी हो जाऊँगा और एक-एक दिन एक-एक वृक्षसे भिक्षा माँगकर अपने शरीरको सुखाता रहूँगा

athavaiko’ham ekāham ekaikasmin vanaspatau | caran bhaikṣyaṃ munir muṇḍaḥ kṣapayīṣye kalevaram ||

หรือมิฉะนั้น เราจักอยู่เดียวดาย—วันหนึ่งต่อวันหนึ่ง ณ โคนไม้เพียงต้นเดียว—เป็นมุนีผู้โกนศีรษะ เที่ยวบิณฑบาตด้วยจิตภาวนา แล้วจักทำให้กายนี้ร่อยหรอไป

अथवाor else
अथवा:
TypeIndeclinable
Rootअथवा
एकःalone, single
एकः:
Karta
TypeAdjective
Rootएक
FormMasculine, Nominative, Singular
अहम्I
अहम्:
Karta
TypeNoun
Rootअहम्
FormMasculine, Nominative, Singular
एकाहम्one day (a day-long period)
एकाहम्:
Karma
TypeNoun
Rootएकाह
FormMasculine, Accusative, Singular
एकैकस्मिन्in each (one by one)
एकैकस्मिन्:
Adhikarana
TypeAdjective
Rootएकैक
FormMasculine/Neuter, Locative, Singular
वनस्पतौon/in a tree
वनस्पतौ:
Adhikarana
TypeNoun
Rootवनस्पति
FormMasculine, Locative, Singular
चरन्wandering, moving about
चरन्:
Karta
TypeVerb
Rootचर्
Formशतृ (present active participle), Masculine, Nominative, Singular
भैक्ष्यम्alms, begging (food)
भैक्ष्यम्:
Karma
TypeNoun
Rootभैक्ष्य
FormNeuter, Accusative, Singular
मुनिःsage, ascetic
मुनिः:
Karta
TypeNoun
Rootमुनि
FormMasculine, Nominative, Singular
मुण्डःshaven-headed
मुण्डः:
Karta
TypeAdjective
Rootमुण्ड
FormMasculine, Nominative, Singular
क्षपयिष्येI will wear away / exhaust
क्षपयिष्ये:
TypeVerb
Rootक्षप् (क्षपयति)
FormSimple Future (लृट्), First, Singular, Parasmaipada
कलेवरम्body
कलेवरम्:
Karma
TypeNoun
Rootकलेवर
FormNeuter, Accusative, Singular

युधिछिर उवाच

Y
Yudhiṣṭhira
M
muni (ascetic)
V
vanaspati (tree)
B
bhaikṣya (alms)
K
kalevara (body)