Shloka 32
राष्ट्रगुप्ति-संग्रहः
Protection of the Realm and Principles of Revenue & Local Administration
नन्दामि व: प्रभावेण पुत्राणामिव चोदये । यथाशक्त्युपगृह्नामि राष्ट्स्यापीडया च व:,जैसे पुत्रोंके अभ्युदयसे पिताको प्रसन्नता होती है, उसी प्रकार मैं आपके प्रभावसे-- आप लोगोंकी बढ़ती हुई समृद्धिशक्तिसे आनन्दित होता हूँ। इस समय राष्ट्रपर आये हुए संकटको टालनेके लिये मैं आप लोगोंसे आपकी शक्तिके अनुसार ही धन ग्रहण करूँगा, जिससे राष्ट्रवासियोंको किसी प्रकारका कष्ट न हो
nandāmi vaḥ prabhāveṇa putrāṇām iva codaye | yathāśakty upagṛhṇāmi rāṣṭrasyāpīḍayā ca vaḥ ||
“ดุจบิดายินดีเมื่อบุตรเจริญรุ่งเรือง ฉันใด ข้าพเจ้าก็ยินดีในอำนาจบารมีที่เพิ่มพูนของท่านทั้งหลายฉันนั้น แต่บัดนี้ถูกความคับแค้นของแว่นแคว้นบีบคั้น ข้าพเจ้าจะรับเพียงตามกำลังของท่าน—เพื่อมิให้ราษฎรเดือดร้อน”
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Even in crisis, a ruler (or guardian of the state) should take resources from people only in proportion to their capacity, prioritizing the protection of subjects from hardship; governance must be both firm and compassionate.
Bhishma addresses the recipients as a benevolent elder: he expresses joy at their increasing strength and encourages them, but explains that because the kingdom is under strain, he will accept support only to the extent each can bear, aiming to avert public suffering.