Shloka 22
Vyavahāra-Śuddhi and Rājadharma: Clean Administration, Counsel, and Proportional Punishment
Chapter 86
राज्ञो वधं चिकीर्षेद् यस्तस्य चित्रो वधो भवेत् | आदीपकस्य स्तेनस्य वर्णसंकरिकस्य च,जो राजाका वध करनेकी इच्छा करे, जो गाँव या घरमें आग लगावे, चोरी करे अथवा व्यभिचारद्वारा वर्णसंकरता फैलानेका प्रयत्न करे, ऐसे अपराधीका वध अनेक प्रकारसे करना चाहिये
bhīṣma uvāca | rājño vadhaṃ cikīrṣed yas tasya citro vadho bhavet | ādīpakasya stenasya varṇasaṅkarikasya ca |
ผู้ใดคิดประหารพระราชา การประหารผู้นั้นพึงกระทำให้เด่นชัดและเป็นอุทาหรณ์. เช่นเดียวกัน ผู้วางเพลิง โจร และผู้ก่อความปั่นป่วนแห่งระเบียบสังคมด้วยการประพฤติผิดจนเกิดความปะปนแห่งวรรณะ—คนเหล่านี้เป็นผู้กระทำผิดที่มีบัญญัติให้ประหารได้หลายวิธี เพื่อคุ้มครองแว่นแคว้นและธำรงธรรม
भीष्म उवाच
Educational Q&A
In rājadharma, certain acts—attempting to kill the king, arson, theft, and conduct that destabilizes social order (varṇa-saṅkara)—are treated as grave threats to the realm; therefore, the punishment is prescribed as severe and exemplary to deter harm and protect dharma.
During Bhishma’s instruction on governance and law in the Śānti Parva, he lists categories of major offenders and states that those who endanger the king and public safety merit conspicuous, deterrent punishment.