Shloka 7
अग्राह्य-ज्ञातिसंबन्धमण्डल-विवेचनम् / Managing Unreadable Kinship Networks: Vāsudeva–Nārada on Cohesion
बलं संकर्षणे नित्यं सौकुमार्य पुनर्गदे । रूपेण मत्त: प्रद्युम्मन: सोडसहायो5स्मि नारद
vāyudeva uvāca | balaṃ saṅkarṣaṇe nityaṃ saukumāryaṃ punar gade | rūpeṇa mattaḥ pradyumnaḥ ṣoḍaśa-sahāyo ’smi nārada ||
วายุเทพกล่าวว่า “โอ้นารท! ในสังกรษณะ (พลราม) มีพละกำลังอันไม่สิ้นสุดอยู่เนืองนิตย์ และเขาหมกมุ่นอยู่กับพลังนั้นเอง ส่วนคทะมีความบอบบางยิ่ง จึงหลีกหนีความเพียรพยายาม และประทยุมน์ก็เมามัวด้วยความทะนงในรูปโฉมของตน ดังนี้ แม้มีผู้ช่วยเหลือเหล่านี้ โอ้นารท ข้าก็ประหนึ่งไร้ที่พึ่ง”
वायुदेव उवाच
Educational Q&A
Mere possession of capable associates does not guarantee support if each is absorbed in a personal fixation—power, comfort, or vanity. The verse cautions that pride and self-indulgence can render even a well-resourced person effectively helpless; ethical strength requires disciplined, service-oriented cooperation.
Vāyudeva addresses the sage Nārada and describes three prominent Yādava figures—Saṅkarṣaṇa, Gada, and Pradyumna—each dominated by a particular trait (strength, delicacy, or beauty-pride). Because they are preoccupied with these traits, Vāyu laments that, despite having such ‘helpers’ (even said to be sixteen), he experiences himself as unsupported.