Shloka 20
Chapter 81: Trust, Allies, and the Qualifications of the King’s Artha-Secretary (अर्थसचिव)
व्यसनान्नित्यभीतो यः समृद्धया यो न दुष्यति । यत् स्यादेवंविध॑ मित्र तदात्मसममुच्यते,जो मित्रपर विपत्ति आनेकी सम्भावनासे सदा डरता रहता है और उसकी उन्नति देखकर मन-ही-मन ईर्ष्या नहीं करता है, ऐसे मित्रको अपने आत्माके समान बताया गया है
vyasanān nityabhīto yaḥ samṛddhyā yo na duṣyati | yat syād evaṃvidhaṃ mitra tad ātmasamam ucyate ||
ภีษมะกล่าวว่า—มิตรผู้หวั่นเกรงอยู่เสมอว่าภัยพิบัติอาจมาถึงท่าน และเมื่อท่านรุ่งเรืองก็ไม่มัวหมองด้วยความริษยา—มิตรเช่นนั้นถูกประกาศว่าเสมอด้วยตนเอง
भीष्म उवाच
Educational Q&A
A true friend is defined by two tests: sincere concern for your potential suffering and freedom from jealousy at your success. Such steadiness of goodwill makes the friend ‘like one’s own self’ (ātmasama).
In Shanti Parva, Bhishma instructs Yudhishthira on dharma and right conduct. Here he characterizes the marks of an ideal friend, emphasizing loyalty in adversity and purity of heart in times of prosperity.