Shloka 33
आपद्धर्मे वैश्यवृत्तिः, विक्रय-निषेधाः, तथा ब्रह्म-क्षत्र-सम्बन्धः
Emergency Livelihood, Prohibited Trade, and Brahman–Kshatra Regulation
मैत्रा: क्रूराणि कुर्वन्तो जयन्ति स्वर्गमुत्तमम् । धर्म्या: पापानि कुर्वाणा गच्छन्ति परमां गतिम्,सबके प्रति मैत्रीका भाव रखनेवाले मनुष्य भी (दूसरोंकी रक्षाके लिये किसी दुष्टके प्रति) क्रूरतापूर्ण बर्ताव करके उत्तम स्वर्गलोकपर अधिकार प्राप्त कर लेते हैं तथा धर्मात्मा पुरुष किसीकी रक्षाके लिये पाप (हिंसा आदि) करते हुए भी परम गतिको प्राप्त हो जाते हैं
maitrāḥ krūrāṇi kurvanto jayanti svargam uttamam | dharmyāḥ pāpāni kurvāṇā gacchanti paramāṃ gatim ||
ภีษมะกล่าวว่า—ผู้มีไมตรีต่อสรรพสัตว์ทั้งปวง แม้จำต้องแสดงความแข็งกร้าวต่อคนชั่วเพื่อคุ้มครองผู้อื่น ก็ยังได้ชัยเหนือสวรรค์อันประเสริฐยิ่ง และบัณฑิตผู้ตั้งมั่นในธรรม แม้กระทำการที่ดูประหนึ่งบาป เช่น การใช้กำลัง เพื่อพิทักษ์ผู้คน ก็ย่อมบรรลุคติอันสูงสุด
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Moral evaluation depends on intention and purpose: a person grounded in friendliness and righteousness may employ harsh or even seemingly sinful means when the aim is protection of others; such protective action, not motivated by hatred or selfishness, can still lead to the highest good.
In Śānti Parva, Bhīṣma instructs Yudhiṣṭhira on dharma after the war. Here he explains a nuanced principle for rulers and righteous people: maintaining benevolence toward all, one may still punish or use force against the wicked to defend the vulnerable, without losing spiritual merit.