Previous Verse
Next Verse

Shloka 25

आपद्धर्मे वैश्यवृत्तिः, विक्रय-निषेधाः, तथा ब्रह्म-क्षत्र-सम्बन्धः

Emergency Livelihood, Prohibited Trade, and Brahman–Kshatra Regulation

ब्रह्मवीर्ये मृदुभूते क्षत्रवीर्ये च दुर्बले । दुष्टेषु सर्ववर्णेषु ब्राह्मणान्‌ प्रति सर्वश:,जब ब्राह्मणकी शक्ति मन्द पड़ जाय, क्षत्रियका पराक्रम भी दुर्बल हो जाय और सभी वर्णोंके लोग सर्वथा ब्राह्मणोंसे दुर्भाव रखने लगें, उस समय जो लोग ब्राह्मणोंकी, धर्मकी तथा अपने आपकी रक्षाके लिये प्राणोंकी परवा न करके दुष्टोंके साथ क्रोधपूर्वक युद्ध करते हैं, उन मनस्वी पुरुषोंका पवित्र यश सब ओर फैल जाता है; क्योंकि ब्राह्मणोंकी रक्षाके लिये सबको शस्त्र ग्रहण करनेका अधिकार है

bhīṣma uvāca | brahmavīrye mṛdubhūte kṣatravīrye ca durbale | duṣṭeṣu sarvavarṇeṣu brāhmaṇān prati sarvaśaḥ |

เมื่อเดชพรหมของพราหมณ์อ่อนลง เมื่อวีรภาพของกษัตริย์ก็อ่อนแรง และเมื่อผู้คนทุกวรรณะทั่วทุกแห่งมีใจชั่วร้ายต่อพราหมณ์—

ब्रह्मवीर्येin the brahminical potency
ब्रह्मवीर्ये:
Adhikarana
TypeNoun
Rootब्रह्मवीर्य
FormNeuter, Locative, Singular
मृदुभूतेhaving become mild/softened
मृदुभूते:
Adhikarana
TypeAdjective
Rootमृदु-भूत
FormNeuter, Locative, Singular
क्षत्रवीर्येin kshatriya valor
क्षत्रवीर्ये:
Adhikarana
TypeNoun
Rootक्षत्रवीर्य
FormNeuter, Locative, Singular
and
:
TypeIndeclinable
Root
दुर्बलेbeing weak
दुर्बले:
Adhikarana
TypeAdjective
Rootदुर्बल
FormNeuter, Locative, Singular
दुष्टेषुamong the wicked
दुष्टेषु:
Adhikarana
TypeAdjective
Rootदुष्ट
FormMasculine, Locative, Plural
सर्ववर्णेषुamong all the varnas/classes
सर्ववर्णेषु:
Adhikarana
TypeNoun
Rootसर्व-वर्ण
FormMasculine, Locative, Plural
ब्राह्मणान्brahmins
ब्राह्मणान्:
Karma
TypeNoun
Rootब्राह्मण
FormMasculine, Accusative, Plural
प्रतिtowards/against
प्रति:
TypeIndeclinable
Rootप्रति
सर्वशःentirely, in every way
सर्वशः:
TypeIndeclinable
Rootसर्वशः

भीष्म उवाच

B
Bhishma
B
Brahmins (brāhmaṇāḥ)
K
Kshatriyas (kṣatriyāḥ)
A
All varṇas (sarvavarṇāḥ)