Shloka 28
Chapter 78: Royal Responsibility for Wealth, Social Order, and the Protection of Dvijas
Kekaya Exemplum
Devanagari script
गोब्राह्मणेभ्यो यज्ञेभ्यो नित्यं स्वस्त्ययनं मम । आशासते जना राष्ट्र मामकान्तरमाविश:,मेरे राज्यमें रहनेवाले लोग गौओं, ब्राह्मणों तथा यज्ञोंके लिये सदा मड़ल-कामना करते रहते हैं, तो भी तुम मेरे शरीरके भीतर कैसे घुस आये?
Transliteration
Bhīṣma uvāca: gobrāhmaṇebhyo yajñebhyo nityaṁ svastyayanaṁ mama | āśāsate janā rāṣṭre māmaka-antaraṁ āviśaḥ; kathaṁ tvaṁ mama śarīra-madhyaṁ praviṣṭaḥ? |
Translation
ภีษมะกล่าวว่า “ในแว่นแคว้นของเรา ประชาชนย่อมสวดอ้อนวอนขอสิริมงคลอยู่เนืองนิตย์เพื่อโค เพื่อพราหมณ์ และเพื่อพิธียัญญะทั้งหลาย เมื่อพรอันเป็นมงคลถูกอัญเชิญอยู่เสมอเช่นนี้ เจ้าเข้าไปถึงภายในกายของเราได้อย่างไร?”
Word by Word
गोब्राह्मणेभ्यःto/for cows and Brahmins
गोब्राह्मणेभ्यः:
Sampradana
TypeNoun
Rootगो + ब्राह्मण
FormMasculine, Dative, Plural
यज्ञेभ्यःto/for sacrifices
यज्ञेभ्यः:
Sampradana
TypeNoun
Rootयज्ञ
FormMasculine, Dative, Plural
नित्यम्always
नित्यम्:
TypeIndeclinable
Rootनित्य
स्वस्त्ययनम्welfare, auspiciousness
स्वस्त्ययनम्:
Karma
TypeNoun
Rootस्वस्त्ययन
FormNeuter, Accusative, Singular
ममof me, my
मम:
TypePronoun
Rootअस्मद्
FormGenitive, Singular
आशासतेthey wish/hope for
आशासते:
TypeVerb
Rootआ-शंस्
FormPresent, Third, Plural, Atmanepada
जनाःpeople
जनाः:
Karta
TypeNoun
Rootजन
FormMasculine, Nominative, Plural
राष्ट्रम्kingdom, realm
राष्ट्रम्:
Adhikarana
TypeNoun
Rootराष्ट्र
FormNeuter, Accusative, Singular
मामकम्mine, belonging to me
मामकम्:
TypeAdjective
Rootमामक
FormNeuter, Accusative, Singular
अन्तरम्interior, inside
अन्तरम्:
Karma
TypeNoun
Rootअन्तर
FormNeuter, Accusative, Singular
आविशःyou have entered
आविशः:
TypeVerb
Rootआ-विश्
FormPerfect, Second, Singular, Parasmaipada
Speaker
भीष्म उवाच
Characters & Entities
B
BhīṣmaC
cows (go)B
Brahmins (brāhmaṇāḥ)S
sacrifices (yajñāḥ)K
kingdom/realm (rāṣṭra)Verse Rasa (Emotional Essence)
Geographic Context
Sandhi Notes