Shloka 27
राजधर्मः—प्रजापालनं दानयज्ञश्च
Royal Duty—Protection of Subjects, Generosity, and Sacrificial Discipline
समन्ततो विनियतो वहत्यस्खलितो हि यः । निर्दोष: कर्मवचनात् सिद्धि: कर्मण एव सा
samantato viniyato vahaty askhalito hi yaḥ | nirdoṣaḥ karmavacanāt siddhiḥ karmaṇa eva sā ||
ภีษมะกล่าวว่า—ผู้ใดสำรวมจิตและอินทรีย์ทั้งหลายไว้โดยรอบด้าน แบกภาระหน้าที่ที่ตนได้รับมอบหมายอย่างมั่นคงไม่เคยสะดุดผงะ ผู้นั้นย่อมไม่ต้องรับโทษโทษาใด ๆ เพราะคัมภีร์ศาสตรบัญญัติให้กระทำกรรม ฉะนั้นสำหรับพระราชา ความสำเร็จแท้ย่อมบังเกิดจากการปฏิบัติหน้าที่ตามธรรมที่กำหนดไว้ มิใช่เพียงแสวงหาด้วยการอยู่ป่าและบำเพ็ญตบะเท่านั้น
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Self-mastery and steadfast performance of one’s assigned duty leads to blamelessness and success; for rulers especially, scripture validates accomplishment through responsible action rather than abandoning obligations for ascetic retreat.
In the Shanti Parva’s instruction on dharma, Bhishma advises the listener that a king should not seek spiritual or moral ‘success’ by withdrawing to the forest; instead, he must govern and fulfill royal responsibilities with disciplined senses and unwavering resolve.