Shloka 21
Purohita-Niyoga and the Brahma–Kṣatra Concord
Aila–Kaśyapa Saṃvāda
कश्यप उवाच यथैकगेहे जातवेदा: प्रदीप्त: कृत्स्नं ग्रामं दहते चत्वरं वा । विमोहनं कुरुते देव एष ततः सर्व स्पृश्यते पुण्यपापै:,कश्यपने कहा--जैसे एक घरमें लगी हुई आग प्रज्वलित हो आँगन तथा सारे गाँवको जला देती है, उसी प्रकार ये रुद्रदेव किसी एक प्राणीके भीतर विशेषरूपसे प्रकट हो दूसरोंके मनमें भी मोह उत्पन्न करते हैं; फिर सारे जगतका पुण्य और पापसे सम्बन्ध हो जाता है
kaśyapa uvāca | yathaikagehe jātavedāḥ pradīptaḥ kṛtsnaṃ grāmaṃ dahate catvaraṃ vā | vimohanaṃ kurute deva eṣa tataḥ sarvaṃ spṛśyate puṇyapāpaiḥ ||
กัศยปะกล่าวว่า “ดุจไฟที่ลุกโพลงในเรือนหลังเดียว ย่อมเผาผลาญได้ทั้งลานหรือทั้งหมู่บ้าน แม้กระทั่งลานชุมนุม ฉันใด เทพองค์นี้คือรุทระ เมื่อปรากฏกำลังพิเศษในสัตว์ผู้หนึ่ง ก็ยังบันดาลความหลงใหลให้เกิดในจิตของผู้อื่นด้วย ฉันนั้น แล้วโลกทั้งปวงย่อมถูกแตะต้องและพัวพันด้วยบุญและบาป”
कश्यप उवाच
Educational Q&A
Delusion can spread from a single locus—like fire from one house—so that many become implicated in moral consequences; once minds are clouded, the world becomes enmeshed in puṇya and pāpa through actions born of that moha.
Kashyapa uses a vivid fire analogy to explain how a divine force identified with Rudra, arising powerfully in one being, can bewilder others too; this shared bewilderment leads to widespread moral entanglement and the accrual of merit and sin.