Shloka 31
राजा-दैवतत्वम् — The King as a Stabilizing ‘Daivata’ (Divine Function) in Social Order
तस्य दृष्टवा महत्त्वं ते महेन्द्रस्येव देवता: । अपतत्रसिरे सर्वे स्वधर्मे च ददुर्मन:,जैसे देवता देवराज इन्द्रका प्रभाव देखकर प्रभावित हो जाते हैं, उसी प्रकार सब लोग महाराज मनुका महत्त्व देखकर आतंकित हो उठे और अपने-अपने धर्ममें मन लगाने लगे
tasya dṛṣṭvā mahattvaṃ te mahendrasyeva devatāḥ | apatatrāsire sarve svadharme ca dadur manaḥ ||
ครั้นเห็นความยิ่งใหญ่ของพระองค์ เขาทั้งหลาย—ดุจเหล่าเทพเมื่อประจักษ์มหิทธิฤทธิ์แห่งมหินทร (อินทรา)—ต่างก็สะทกสะท้านด้วยความเกรงขามและเคารพ แล้วแต่ละคนก็หันจิตตั้งมั่นในสวธรรมของตน
भीष्म उवाच
Educational Q&A
True greatness in a ruler or exemplary person inspires awe that re-establishes moral order: people become restrained and redirect themselves toward svadharma, their rightful duties.
Bhishma describes how, upon witnessing a person’s extraordinary eminence, everyone reacts as the gods do before Indra—overawed and fearful—and consequently becomes attentive to proper conduct and duty.