Shloka 13
Cāturāśramya-dharma—Marks of the Four Āśramas (चातुराश्रम्यधर्मः)
मान्धातोवाच यवना: किराता गान्धाराक्षीना: शबरबर्बरा: | शकास्तुषारा: कड्काश्च पह्लवाश्चान्ध्रमद्रका:
māndhātovāca—yavanāḥ kirātā gāndhārāḥ cīnāḥ śabarabarbarāḥ | śakās tuṣārāḥ kaṅkāś ca pahlavāś cāndhramadrakāḥ ||
มานธาตาตรัสว่า: “ข้าแต่พระผู้เจริญ ในแว่นแคว้นของข้าพเจ้า มีชนมเลจฉะอยู่รอบด้านเป็นอันมาก—ยวนะ กิราตะ คันธาระ จีนะ ศพร และพรรพะระ; ศกะ ตุษาระ กังกะ ปหฺลวะ ตลอดจน อานธระ และมทฺรกะ. ในหมู่เขานั้นยังมีผู้เป็นเชื้อสายพราหมณ์และกษัตริย์ และมีไวศยะกับศูทรบางพวกด้วย—ผู้ตกจากธรรม. คนเหล่านี้ล้วนเลี้ยงชีพด้วยการลักขโมยและปล้นสะดม. ชนเช่นนี้จะประพฤติธรรมได้อย่างไร? และกษัตริย์เช่นข้าพเจ้าควรตั้งเขาไว้ในขอบเขตและวินัยอันสมควรอย่างไร?”
इन्द्र उवाच
Educational Q&A
The verse frames a classic rāja-dharma problem: when diverse communities—including those seen as outside Vedic norms and those who have ‘fallen’ from proper conduct—live within a kingdom and survive by crime, the king must find a way to bring them under maryādā (disciplined limits) so that social order and dharma can function.
King Māndhātā addresses Indra, describing the presence of many frontier/foreign peoples and socially degraded groups in his realm, noting their reliance on theft and robbery, and asks how they can be made to practice dharma and how a ruler should regulate and reform them.