Shloka 1
Cāturāśramya-dharma—Marks of the Four Āśramas (चातुराश्रम्यधर्मः)
अफड---रू- पज्चषष्टितमो< ध्याय: इन्द्ररूपधारी विष्णु और मान्धाताका संवाद इन्द्र उवाच एवंवीर्य: सर्वधर्मोपपन्न: क्षात्र: श्रेष्ठ: सर्वधर्मेषु धर्म: । पाल्यो युष्माभिलोंकहितैरुदारै- विंपर्यये स्पादभव: प्रजानाम्
indra uvāca | evaṁvīryaḥ sarvadharmopapannaḥ kṣātraḥ śreṣṭhaḥ sarvadharmeṣu dharmaḥ | pālyo yuṣmābhir lokahitair udārair viparyaye syād abhavaḥ prajānām ||
พระอินทร์ตรัสว่า “ข้าแต่พระราชา! ดังนี้แล กษาตรธรรมเป็นธรรมอันประเสริฐสุดในบรรดาธรรมทั้งปวง และทรงพลังยิ่ง ทั้งยังประกอบพร้อมด้วยคุณธรรมเกื้อหนุนทุกประการ เพราะฉะนั้น บุรุษผู้สูงส่งเช่นพระองค์ ผู้มุ่งประโยชน์สุขของโลก พึงทรงธำรงกษาตรธรรมนี้ไว้เสมอ หากกลับตาลปัตรหรือทอดทิ้งเสียแล้ว ประชาราษฎร์จักถึงความพินาศ”
इन्द्र उवाच
Educational Q&A
The verse teaches that kṣātra-dharma (royal/warrior duty) is foremost because it safeguards social order: a ruler must actively uphold protection, justice, and public welfare; neglect of this duty leads to the ruin of the people.
Indra addresses a king, urging him to maintain kṣātra-dharma for the sake of lokahita (public good). The statement frames kingship as a moral responsibility: when royal duty is inverted or abandoned, the subjects suffer destruction.