Shloka 136
Varṇa-dharma and Rājadharma: Yudhiṣṭhira’s Inquiry and Bhīṣma’s Normative Outline (वर्णधर्म-राजधर्म-प्रश्नोत्तरम्)
शुभं हि कर्म राजेन्द्र शुभत्वायोपकल्पते । तुल्यस्यैकस्य यस्यायं लोको वचसि तिछते,राजेन्द्र! शुभ कर्मका परिणाम शुभ ही होता है, कभी तो अन्य मनुष्योंके समान होनेपर भी एक-मात्र राजाकी आज्ञामें यह सारा जगत् स्थित रहता है
śubhaṃ hi karma rājendra śubhatvāyopakalpate | tulyasyaikasya yasyāyaṃ loko vacasi tiṣṭhate ||
ภีษมะกล่าวว่า “ข้าแต่ราชาเอก! กรรมอันเป็นมงคลย่อมนำไปสู่ความเป็นมงคล และให้ผลเป็นสิริมงคลแท้ และน่าอัศจรรย์ยิ่ง—แม้เป็นเพียงคนผู้เดียวเช่นคนอื่น แต่โลกทั้งปวงกลับตั้งอยู่ในพระบัญชาของกษัตริย์องค์เดียวนี้”
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Good actions naturally lead to good outcomes, and righteous kingship has a unique social power: even one person, when invested with legitimate authority and dharma, can hold the many in orderly obedience.
In the Śānti Parva dialogue, Bhīṣma instructs Yudhiṣṭhira on governance and moral conduct, emphasizing both the fruit of auspicious action and the remarkable capacity of a king’s command to organize society.