Previous Verse
Next Verse

Shloka 117

Varṇa-dharma and Rājadharma: Yudhiṣṭhira’s Inquiry and Bhīṣma’s Normative Outline (वर्णधर्म-राजधर्म-प्रश्नोत्तरम्)

त॑ साक्षात्‌ पृथिवी भेजे रत्नान्यादाय पाण्डव,पाण्डुनन्दन युधिष्ठिर! उस समय साक्षात्‌ पृथ्वी देवी रत्नोंकी भेंट लेकर उनकी सेवामें उपस्थित हुई थी। सरिताओंके स्वामी समुद्र, पर्वतोंमें श्रेष्ठ हिमवान्‌ तथा देवराज इन्द्रने अक्षय धन समर्पित किया

tāṁ sākṣāt pṛthivī bheje ratnāny ādāya pāṇḍava, pāṇḍunandana yudhiṣṭhira! tadā sākṣāt pṛthivī-devī ratnānāṁ bheṭaṁ gṛhītvā teṣāṁ sevāyām upasthitā āsīt. saritāṁ svāmī samudraḥ, parvateṣu śreṣṭho himavān tathā devarāja indraś ca akṣaya-dhanaṁ samarpitavān.

โอ้ปาณฑวะ โอยุธิษฐิระ โอรสแห่งปาณฑุ! ครั้งนั้นพระแม่ปฤถวี (เทวีแห่งแผ่นดิน) เสด็จมาด้วยพระองค์เอง นำรัตนะมาถวายและยืนพร้อมรับใช้; สมุทรผู้เป็นเจ้าแห่งสายน้ำ หิมวานผู้ประเสริฐในหมู่ภูผา และพระอินทร์จอมเทพ ก็ได้ถวายทรัพย์อันไม่สิ้นสุดด้วย

साshe (that)
सा:
Karta
TypePronoun
Rootतद् (स्त्रीलिङ्ग-प्रातिपदिक)
FormFeminine, Nominative, Singular
साक्षात्in person, directly
साक्षात्:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootसाक्षात्
पृथिवीthe Earth (goddess)
पृथिवी:
Karta
TypeNoun
Rootपृथिवी
FormFeminine, Nominative, Singular
भेजेapproached / resorted to
भेजे:
TypeVerb
Root√भज्
FormPerfect (Liṭ), 3rd, Singular, Parasmaipada
रत्नानिgems, jewels
रत्नानि:
Karma
TypeNoun
Rootरत्न
FormNeuter, Accusative, Plural
आदायhaving taken
आदाय:
TypeVerb
Root√दा (आ + √दा)
FormAbsolutive (Tumun/ल्यप्), आदाय
पाण्डवO Pāṇḍava
पाण्डव:
TypeNoun
Rootपाण्डव
FormMasculine, Vocative, Singular
पाण्डु-नन्दनO son of Pāṇḍu
पाण्डु-नन्दन:
TypeNoun
Rootपाण्डुनन्दन
FormMasculine, Vocative, Singular
युधिष्ठिरO Yudhiṣṭhira
युधिष्ठिर:
TypeNoun
Rootयुधिष्ठिर
FormMasculine, Vocative, Singular

भीष्म उवाच

B
Bhīṣma
Y
Yudhiṣṭhira
P
Pāṇḍu
P
Pṛthivī-devī (Earth goddess)
S
Samudra (Ocean)
H
Himavān (Himālaya)
I
Indra
R
ratnāni (jewels)
A
akṣaya-dhana (inexhaustible wealth)