Shloka 17
भीष्मदर्शनार्थं प्रस्थानम्
Departure to Behold Bhīṣma
अतो नेच्छामि कौन्तेय पृथग्जनसमागमम् । कुन्तीनन्दन! आजसे गड्जाकुमार भीष्मजी धर्मके अत्यन्त गूढ़ रहस्यका उपदेश करेंगे। अतः मैं भिन्न-भिन्न रुचि रखनेवाले साधारण जनसमाजको वहाँ नहीं जुटाना चाहता ।। १६ ई | वैशम्पायन उवाच स तद्वाक्यमथाज्ञाय कुन्तीपुत्रो धनंजय:
ato necchāmi kaunteya pṛthag-jana-samāgamam | kuntī-nandana! adya te gaṅgā-kumāraḥ bhīṣmaḥ dharmasya atyanta-gūḍha-rahasyam upadiśiṣyati; ataḥ ahaṃ bhinna-bhinna-ruci-yuktān sādhāraṇa-janān tatra na samānetum icchāmi ||
vaiśampāyana uvāca | sa tad-vākyam athājñāya kuntī-putro dhanañjayaḥ ...
เพราะฉะนั้น โอ กุนตีบุตร เราไม่ปรารถนาให้มีการชุมนุมของผู้คนทั่วไปอันหลากหลายปะปนกัน โอ ผู้เป็นที่ชื่นใจของกุนตี วันนี้ภีษมะ โอรสแห่งคงคา จะสั่งสอนแก่ท่านซึ่งความลับอันลึกซึ้งยิ่งของธรรมะ ด้วยเหตุนี้เราจึงไม่ต้องการรวบรวมชนสามัญผู้มีรสนิยมและความโน้มเอียงต่างกันไว้ที่นั่น ไวศัมปายนะกล่าวว่า: ครั้นเข้าใจถ้อยคำนั้นแล้ว ธนัญชัย ผู้เป็นกุนตีบุตร ก็…
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
That the deepest instruction on dharma is not mere public discourse; it requires a prepared listener and a controlled setting. The verse emphasizes discretion—protecting subtle ethical knowledge from being diluted, misunderstood, or turned into debate by an indiscriminate crowd.
The narrator indicates that Bhīṣma (son of Gaṅgā) is about to deliver an especially profound teaching on dharma to the Kuntī-born hero. Because the subject is subtle and weighty, the speaker does not want a mixed public assembly present; then the narration continues with Arjuna (Dhanañjaya) understanding the statement and acting accordingly.