Shloka 14
भीष्मदर्शनार्थं प्रस्थानम्
Departure to Behold Bhīṣma
एवमुक्त: प्रत्युवाच धर्मपुत्रो युधिष्ठिर: । सात्यकिके इस प्रकार कहनेपर धर्मपुत्र युधिष्ठिरने अर्जुनको यह आदेश दिया ।। १३ ३ || युधिछिर उवाच युज्यतां मे रथवर: फाल्गुनाप्रतिमदझ्ुते,अतः पुरःसराश्षापि निवर्तन्तु धनंजय । युधिष्ठिर बोले--अनुपम तेजस्वी अर्जुन! मेरा श्रेष्ठ रथ जोतकर तैयार कराओ। आज सैनिकोंको हमारे साथ नहीं जाना चाहिये। केवल हमलोगोंको ही चलना है। धनंजय! धर्मात्माओंमें श्रेष्ठ भीष्मजीको अधिक भीड़ बढ़ाकर कष्ट देना उचित नहीं है। अतः आगे चलनेवाले सैनिकोंको भी जानेके लिये मना कर देना चाहिये
yudhiṣṭhira uvāca | yujyatāṁ me rathavaraḥ phālgunāpratima-dyute | ataḥ puraḥsarāś cāpi nivartantu dhanañjaya ||
ครั้นได้ฟังดังนั้น ธรรมบุตรยุธิษฐิระจึงตรัสตอบว่า “โอ้ฟาลคุนผู้รุ่งเรืองหาที่เปรียบมิได้ จงเทียมรถศึกอันประเสริฐของเราให้พร้อม และเจ้าธนัญชัย จงให้ผู้ที่เดินนำหน้าอยู่แล้วนั้นหันกลับมา”
युधिछिर उवाच
Educational Q&A
Even in a time shaped by war, dharma expresses itself as restraint and compassion: Yudhiṣṭhira avoids needless display and crowding, showing respect for a suffering elder (Bhīṣma) and choosing a quieter, more considerate approach.
After hearing prior counsel, Yudhiṣṭhira instructs Arjuna to have his chariot prepared and to send back the vanguard/attendants so that only a small party proceeds—so as not to inconvenience Bhīṣma and to approach him with due decorum.