Shloka 12
Adhyāya 5 (Śānti-parva): Nārada’s account of Karṇa—Jarāsandha encounter and the causal grounds of Karṇa’s fall
भीष्मावमानात् संख्यायां रथस्यार्धानुकीर्तनात् । शल्यात् तेजोवधाच्चापि वासुदेवनयेन च,एक तो उसे अन्निहोत्री ब्राह्मण तथा महात्मा परशुरामजीके शाप मिले थे। दूसरे, उसने स्वयं भी कुन्तीको अन्य चार भाइयोंकी रक्षाके लिये वरदान दिया था। तीसरे, इन्द्रने माया करके उसके कवच-कुण्डल ले लिये। चौथे, महारथियोंकी गणना करते समय भीष्मजीने अपमानपूर्वक उसे बार-बार अर्धरथी कहा था। पाँचवें, शल्यकी ओरसे उसके तेजको नष्ट करनेका प्रयास किया गया था और छठे, भगवान् श्रीकृष्णकी नीति भी कर्णके प्रतिकूल काम कर रही थी--इन सब कारणोंसे वह पराजित हुआ
bhīṣmāvamānāt saṅkhyāyāṃ rathasyārdhānukīrtanāt | śalyāt tejovadhāccāpi vāsudevanayena ca ||
นารทกล่าวว่า “กรรณะพ่ายแพ้ด้วยเหตุหลายประการที่มาบรรจบกัน: เพราะภีษมะดูหมิ่นเขา; เพราะในการนับชั้นนักรบรถศึก เขาถูกกล่าวซ้ำๆ ว่าเป็นเพียง ‘อรรธรถี’; เพราะศัลยะบั่นทอนรัศมีและความมั่นใจของเขา; และเพราะนโยบายอันแยบคายของวาสุเทวะ (กฤษณะ) ที่หันกระแสให้เป็นปฏิปักษ์แก่เขา”
नारद उवाच
Educational Q&A
The verse frames defeat as multi-causal: social dishonor (avamāna), public ranking and reputation (saṅkhyā/anukīrtana), inner strength being eroded (tejo-vadha), and superior strategy (vāsudeva-naya). Ethically, it warns that pride, wounded honor, and hostile counsel can weaken even a powerful person, while wise policy can decisively shape outcomes.
Narada explains why Karna ultimately fell in the Kurukshetra war: Bhishma’s disparagement and repeated labeling as ‘half a ratha-warrior’ diminished his standing; Shalya’s conduct as charioteer worked against Karna’s morale and brilliance; and Krishna’s strategic interventions favored Karna’s opponents, collectively leading to Karna’s defeat.