Shloka 81
Bhīṣma’s Śara-śayyā Stuti to Vāsudeva and Yogic Preparation for Dehotsarga
Body-Relinquishment
जो जटा और दण्ड धारण करते हैं, लम्बोदर शरीरवाले हैं तथा जिनका कमण्डलु ही तूणीरका काम देता है, उन ब्रह्माजीके रूपमें भगवान्को प्रणाम है ।। शूलिने त्रिदशेशाय तयम्बकाय महात्मने | भस्मदिग्धाड्लिजड्राय तस्मै रुद्रात्मने नम:,जो त्रिशूल धारण करनेवाले और देवताओंके स्वामी हैं, जिनके तीन नेत्र हैं, जो महात्मा हैं तथा जिन्होंने अपने शरीरपर विभूति रमा रखी है, उन रुद्ररूप परमेश्वरको नमस्कार है
jaṭā-daṇḍa-dharāya lambodarāya kamaṇḍalu-tūṇīra-kāriṇe brahma-rūpāya bhagavate namaḥ | śūline tridaśeśāya tryambakāya mahātmane bhasma-digdhāṅga-jāṭāya tasmai rudrātmane namaḥ |
ขอนอบน้อมแด่พระผู้เป็นเจ้าในเพศพรหมา: ผู้ทรงชฎาและไม้เท้า มีเรือนกายท้องพลุ้ย และมีกมณฑลุประหนึ่งเป็นแล่งเก็บศร และขอนอบน้อมแด่พระองค์ในเพศรุทระ: ผู้ทรงตรีศูล เป็นจอมแห่งเทพทั้งหลาย ผู้มีสามเนตร เป็นมหาตมัน และมีพระวรกายทาด้วยเถ้าศักดิ์สิทธิ์
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Reverence to the one Supreme through multiple divine manifestations (Brahmā and Rudra), emphasizing devotional humility and the dharmic insight that the same ultimate reality can be approached through different sacred forms and symbols.
In Bhishma’s discourse in the Śānti Parva, he recites a praise-salutation (stuti), bowing first to the Lord in a Brahmā-like ascetic form and then to the Lord as Rudra/Śiva, identified by iconic marks such as the trident, three eyes, and sacred ash.