Shloka 3
Kṛṣṇa’s Dhyāna and the Prompt to Question Bhīṣma (कृष्णध्यानं भीष्मप्रश्नप्रेरणा च)
निगृहीतो हि वायुस्ते पडचकर्मा शरीरग: । इन्द्रियाणि प्रसन्नानि मनसि स्थापितानि ते
nigṛhīto hi vāyus te pañcakarmā śarīragaḥ | indriyāṇi prasannāni manasi sthāpitāni te ||
ลมปราณในกายของท่าน—ซึ่งทำกิจห้าประการคือการหายใจเข้า หายใจออก และกิจอื่นแห่งปราณ—ถูกท่านข่มไว้แล้ว. อินทรีย์ทั้งหลายอันผ่องใสสงบของท่านก็ถูกรวบรวมและตั้งไว้ในมโนแล้ว.
युधिछिर उवाच
Educational Q&A
The verse highlights yogic discipline: restraining prāṇa and withdrawing the senses into the mind. Ethically, it points to mastery over inner impulses as a foundation for dharma—clarity, steadiness, and freedom from agitation.
Yudhiṣṭhira addresses a person displaying signs of deep yogic absorption: the breath is controlled and the senses are quieted and inwardly collected. He recognizes an advanced meditative state rather than ordinary wakeful activity.