Shloka 163
Yudhiṣṭhira’s Post-Accession Settlements and Approach to Vāsudeva (युधिष्ठिरस्य राज्यस्थापनं वासुदेवाभिगमनं च)
उवाच मधुरं राजा स्मितपूर्वमिदं तदा । भगवान्की उस दिव्य झाँकीकी तीनों लोकोंमें कहीं उपमा नहीं थी। राजा युधिष्ठछिर मानवविग्रहधारी उन परमात्मा विष्णुके समीप जाकर मुसकराते हुए मधुर वाणीमें इस प्रकार बोले--
vaiśampāyana uvāca | uvāca madhuraṃ rājā smitapūrvam idaṃ tadā |
ไวศัมปายนะกล่าวว่า—ครั้งนั้นพระราชาได้ยิ้มก่อน แล้วจึงกล่าวถ้อยคำอันหวานละมุนดังนี้. (ในบริบทนั้น ยุธิษฐิระได้เห็นนิมิตทิพย์อันหาที่เปรียบมิได้ในสามโลก แล้วเข้าไปใกล้พระวิษณุผู้เป็นปรมาตมันซึ่งทรงปรากฏในรูปมนุษย์ และเริ่มกราบทูลด้วยวาจาอ่อนโยนเปี่ยมความเคารพ.)
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse models dhārmic speech: even when addressing supreme authority, one should speak with humility, sweetness, and self-control—signaled by the smile and gentle words—reflecting inner composure and reverence.
The narrator Vaiśampāyana reports that the king (Yudhiṣṭhira), after witnessing an extraordinary divine manifestation and approaching Viṣṇu, begins his address—smiling and speaking in a sweet tone—introducing the forthcoming dialogue.