Shloka 20
देवा: सर्वे मुनयः साधु शान्ता- स्त॑ प्राग्वंशे यज्ञभागैर्यजन्ते । अहं ब्रह्मा आद्य ईशः प्रजानां तस्माज्जातस्त्वं च मत्त: प्रसूत:,सम्पूर्ण देवता और शान्त स्वभाववाले मुनि यज्ञशालामें यज्ञभागोंद्वारा उसीका यजन करते हैं। मैं प्रजाओंका आदि ईश्वर ब्रह्मा उसी परम पुरुषसे उत्पन्न हुआ हूँ और मुझसे तुम्हारी उत्पत्ति हुई है
devāḥ sarve munayaḥ sādhu śāntās taṃ prāgvaṃśe yajñabhāgair yajante | ahaṃ brahmā ādya īśaḥ prajānāṃ tasmāj jātas tvaṃ ca mattaḥ prasūtaḥ ||
ภีษมะกล่าวว่า “เหล่าเทพทั้งปวงและฤๅษีผู้มีจิตสงบแท้ ย่อมบูชาพระบุรุษสูงสุดนั้นตามวงศ์สายโบราณ โดยถวายส่วนแห่งยัญพิธีอันเป็นของพระองค์. เราคือพรหมา ผู้เป็นอีศวรดั้งเดิมแห่งสรรพสัตว์; เราบังเกิดจากบุรุษสูงสุดนั้น และจากเรานี้เอง เจ้าก็บังเกิดขึ้นด้วย.”
पितामह उवाच
Educational Q&A
The verse grounds religious practice and cosmic order in a single Supreme source: even gods and tranquil sages worship Him through sacrificial offerings, and Brahmā himself is presented as born from that Highest Person—establishing a hierarchy where devotion and ritual ultimately point to the Supreme.
In Bhīṣma’s instruction in the Śānti Parva, he speaks authoritatively about the origin of beings and the proper object of worship, stating that the gods and sages worship the Supreme through yajña, and describing a creation-lineage in which Brahmā arises from the Supreme and another being is said to arise from Brahmā.