Shloka 67
मुनिवर अपान्तरतमा वेदोंके आचार्य बताये जाते हैं। यहाँ कुछ लोग उन महर्षिको प्राचीनगर्भ कहते हैं ।। उमापतिर्भूतपति: श्रीकण्ठो ब्रह्मण: सुतः । उक्तवानिदमव्यग्रो ज्ञानं पाशुपतं शिव:
munivara apāntaratamā vedoke ācārya batāye jāte haiṃ | yahāṃ kucha loga una maharṣiko prācīna-garbha kahate haiṃ || umāpatir bhūtapatiḥ śrīkaṇṭho brahmaṇaḥ sutaḥ | uktavān idam avyagro jñānaṃ pāśupataṃ śivaḥ ||
ไวศัมปายนะกล่าวว่า—ฤๅษีอปานตรตมาถูกยกย่องในคัมภีร์เวทว่าเป็นอาจารย์ผู้เลิศ; และในที่นี้บางคนยังเรียกมหาฤๅษีโบราณเหล่านั้นว่า ‘ปราจีนครรภะ’ อีกด้วย. พระศิวะ—ผู้เป็นสวามีแห่งอุมา เจ้าแห่งภูตทั้งหลาย ผู้มีพระศอสีคราม และ (ตามเรื่องนี้) ผู้ถูกกล่าวว่าเป็นโอรสแห่งพระพรหม—ทรงมีพระทัยสงบไม่หวั่นไหว แล้วทรงประทานโอวาทแห่งญาณปาศุปตะนี้.
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse highlights the authority of sacred knowledge through lineage: revered teachers and ancient seers preserve and transmit doctrine. It also underscores the ethical-spiritual ideal of avyagratā (undistracted steadiness) as the proper condition for imparting and receiving profound teachings such as the Pāśupata knowledge associated with Śiva.
Vaiśampāyana identifies Apāntaratamā as a Veda-linked ācārya and notes a traditional label for very ancient seers. He then introduces Śiva—described by several epithets—as the calm instructor who teaches the Pāśupata doctrine/knowledge, situating the teaching within a revered divine and r̥ṣi transmission.