Atithi-satkāra and the Consolation of Wise Counsel (अतिथिसत्कारः प्रज्ञानवचनस्य च पराश्वासनम्)
प्राणियोंके सारका नाम है धाम और ऋतका अर्थ है सत्य, ऐसा विद्वानोंने विचार किया है! इसीलिये ब्राह्मणोंने तत्काल मेरा नाम 'ऋतधामा” रख दिया था ।। नष्टां च धरणीं पूर्वमविन्दं वै गुहागताम् । गोविन्द इति तेनाहं देवैर्वाग्भिरभिष्ठत:,मैंने पूर्वकालमें नष्ट होकर रसातलमें गयी हुई पृथ्वीको पुनः: वराहरूप धारण करके प्राप्त किया था, इसलिये देवताओंने अपनी वाणीद्वारा “गोविन्द” कहकर मेरी स्तुति की थी (गां विन्दति इति गोविन्द:--जो पृथ्वीको प्राप्त करे, उसका नाम गोविन्द है)
prāṇināṃ sārasya nāma hi dhāma, ṛtasya cārthaḥ satyam iti vidvadbhiḥ vicāritam | tasmād brāhmaṇaiḥ tatkālaṃ mama nāma “ṛtadhāmā” iti kṛtam || naṣṭāṃ ca dharaṇīṃ pūrvam avindaṃ vai guhāgatām | govinda iti tenāhaṃ devair vāgbhir abhiṣṭutaḥ ||
บัณฑิตทั้งหลายได้พิจารณาว่า ‘ธามะ’ คือชื่อแห่งแก่นสารของสรรพชีวิต และ ‘ฤตะ’ หมายถึงความจริง; เพราะฉะนั้นพราหมณ์ทั้งหลายจึงตั้งนามแก่ข้าโดยฉับพลันว่า “ฤตธามา” ผู้มีที่พำนักในความจริง. และในกาลก่อน เมื่อแผ่นดินสูญหายจมลงสู่ห้วงลึกอันเร้นลับ ข้าได้อัญเชิญนางกลับคืนด้วยการทรงรูปเป็นวราหะ; ด้วยเหตุนั้นเหล่าเทพจึงสรรเสริญข้าด้วยวาจาว่า “โควินทะ (Govinda)”—ผู้ค้นพบและกู้คืนแผ่นดิน.
तामिन्द्र उवाच गच्छ नहुषस्त्वया वाच्योथ<पूर्वेण मामृषियुक्तेन यानेन त्वमधिरूढ