Shloka 135
Atithi-satkāra and the Consolation of Wise Counsel (अतिथिसत्कारः प्रज्ञानवचनस्य च पराश्वासनम्)
श्रीभगवानुवाच एवं लक्षणमुत्पाद्य परस्परकृतं तदा । सख्यं चैवातुलं कृत्वा रुद्रेण सहितावृषी,भगवान् श्रीकृष्ण कहते हैं--'पार्थ! इस प्रकार अपने-अपने शरीरमें एक दूसरेके द्वारा किये हुए ऐसे लक्षण (चिह्न) उत्पन्न करके वे दोनों ऋषि रुद्रदेवके साथ अनुपम मैत्री स्थापित कर देवताओंको विदा करनेके पश्चात् शान्तचित्त हो पूर्ववत् तपस्या करने लगे। इस प्रकार मैंने तुम्हें युद्धमें नारायणकी विजयका वृत्तान्त बताया है
śrībhagavān uvāca— evaṃ lakṣaṇam utpādya paraspara-kṛtaṃ tadā | sakhyaṃ caivātulaṃ kṛtvā rudreṇa sahitāv ṛṣī ||
พระผู้เป็นเจ้าตรัสว่า “ดังนี้แล ครั้นนั้นพวกเขาได้บังเกิดเครื่องหมายซึ่งกันและกันกระทำไว้บนกายของตน แล้วพร้อมด้วยพระรุทระ ฤๅษีทั้งสองได้สถาปนามิตรภาพอันหาที่เปรียบมิได้.”
अर्जुन उवाच
Educational Q&A
The verse highlights reconciliation and enduring alliance grounded in shared signs and mutual recognition, culminating in inner calm and a return to tapas. Ethically, it presents harmony among divine powers (Rudra and Nārāyaṇa’s sphere) and the ideal of restoring peace after conflict.
Kṛṣṇa explains to Arjuna that two sages, after creating mutual identifying marks, formed an incomparable friendship with Rudra. They then dismissed the assembled gods, became serene, and resumed their former austerities—framing this as part of the broader account of Nārāyaṇa’s victory in battle.