Shloka 64
Atithi-prāpti and the Brāhmaṇa’s Deliberation on Triadic Dharma (अतिथिप्राप्तिः धर्मत्रयविचारश्च)
Devanagari script
सर्वार्थचिन्तका लोके यथाधीकारनिर्मिता: । “तुमलोग यज्ञमें भाग लेकर यजमानको उसका फल देनेमें प्रवृत्त हो जगतमें अपने अधिकारके अनुसार सबके सभी मनोरथोंका चिन्तन करते हुए सब लोगोंको उन्नतिशील बनाओ ।।
Translation
ท่านทั้งหลายเป็นผู้คำนึงถึงประโยชน์และความปรารถนาทั้งปวงของสรรพชนในโลก ตามอำนาจหน้าที่ของตน จงรับส่วนในยัญพิธีแล้วมุ่งให้ผลแก่ยชามานะ และจงทำให้หมู่ชนทั้งหลายเจริญก้าวหน้า กิจการทั้งหลายใดที่จะดำเนินต่อไป โดยได้รับการยกย่องด้วยผลแห่งความเพียร กิจการเหล่านั้นก็อยู่ภายใต้ระเบียบนี้เอง
Word by Word
सर्वार्थचिन्तकाःthose who think of all aims (all welfare)
सर्वार्थचिन्तकाः:
Karta
TypeAdjective
Rootसर्वार्थचिन्तक
FormMasculine, Nominative, Plural
लोकेin the world
लोके:
Adhikarana
TypeNoun
Rootलोक
FormMasculine, Locative, Singular
यथाaccording to / as
यथा:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootयथा
अधिकारनिर्मिताःappointed/constituted according to authority/office
अधिकारनिर्मिताः:
Karta
TypeAdjective
Rootअधिकारनिर्मित
FormMasculine, Nominative, Plural
याःwhich (those who/that which)
याः:
Karta
TypePronoun
Rootयद्
FormFeminine, Nominative, Plural
क्रियाःacts / rites / actions
क्रियाः:
Karta
TypeNoun
Rootक्रिया
FormFeminine, Nominative, Plural
प्रचरिष्यन्तिwill proceed / will be carried out
प्रचरिष्यन्ति:
Karta
TypeVerb
Rootप्र + चर्
FormSimple Future (Luṭ), Third, Plural
प्रवृत्तिफलसत्कृताःhonoured/rewarded with the fruit of (their) activity
प्रवृत्तिफलसत्कृताः:
Karta
TypeAdjective
Rootप्रवृत्तिफलसत्कृत
FormMasculine, Nominative, Plural
Speaker
वैशम्पायन उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Meter (Chandas)
Sandhi Notes