Previous Verse
Next Verse

Shloka 776

धर्मस्य बहुद्वारत्वम् — Nārada’s Audience with Indra (Śānti-parva 340)

हिरण्याक्ष॑ वधिष्यामि दैतेयं बलगर्वितम्‌ | जिसके सारे अंग प्राणियोंसे भरे हुए हैं तथा जो समुद्रसे घिरी हुई है, वही यह पृथ्वी जब भारी भारसे दबकर घोर महासागरमें निमग्न हो जायगी, उस समय मैं वाराहरूप धारण करके इसे पुनः अपने स्थानपर ला दूँगा। उसी समय बलके घमंडमें भरे हुए हिरण्याक्ष नामक दैत्यका वध कर डालूँगा

hiraṇyākṣaṁ vadhiṣyāmi daiteyaṁ balagarvitam | yasyāḥ sarvāṅgāni prāṇibhir bhṛtāni sā ca samudraparivṛtā iyam pṛthivī yadā gurubhāreṇa pīḍitā ghoramahāsāgare nimajjayiṣyati tadāhaṁ vārāharūpaṁ dhṛtvā enāṁ punaḥ svasthāne sthāpayiṣyāmi | tasminn eva kāle balamadamattasya hiraṇyākṣanāmno daityasya vadhaṁ kariṣyāmi ||

ภีษมะกล่าวว่า “เราจักสังหารหิรัณยากษะ ดัยตยะผู้พองโตด้วยความทะนงในกำลัง ครั้นเมื่อแผ่นดินนี้—ซึ่งถูกมหาสมุทรโอบล้อมและเต็มไปด้วยสรรพชีวิตทั่วทุกส่วน—ถูกภาระอันหนักเกินทนกดทับจนจมลงสู่มหาสมุทรอันน่าสะพรึงกลัว เมื่อนั้นเราจักทรงรูปเป็นวราหะ ยกนางขึ้นและสถาปนากลับสู่ที่เดิม และในกาลเดียวกันนั้นเอง เราจักทำลายหิรัณยากษะผู้มืดบอดด้วยความเมาแห่งพลัง”

{'hiraṇyākṣa''Hiraṇyākṣa (a Daitya/demon in the Varāha narrative)', 'vadhiṣyāmi': 'I will kill
{'hiraṇyākṣa':
I shall slay (future, 1st sg.)', 'daiteya''a Daitya
I shall slay (future, 1st sg.)', 'daiteya':
demon/anti-god figure', 'balagarvita''proud of strength
demon/anti-god figure', 'balagarvita':
arrogant through power', 'pṛthivī''the Earth', 'samudra': 'ocean, sea', 'parivṛta': 'surrounded, encircled', 'prāṇin': 'living being, creature', 'bhṛta': 'filled, borne, supported', 'gurubhāra': 'heavy burden
arrogant through power', 'pṛthivī':
oppressive weight', 'pīḍita''pressed down, afflicted, oppressed', 'nimajj': 'to sink, submerge', 'ghora': 'terrible, dreadful', 'mahāsāgara': 'great ocean', 'vārāha-rūpa': 'the Boar-form (Varāha incarnation)', 'dhṛtvā': 'having assumed/taken up', 'punaḥ': 'again', 'svasthāna': 'one’s own proper place/position', 'sthāpayāmi': 'I establish, set, restore', 'kāla': 'time, occasion', 'mada': 'intoxication, arrogance', 'vadha': 'slaying, killing'}
oppressive weight', 'pīḍita':

(भीष्म उवाच

B
Bhīṣma
H
Hiraṇyākṣa
D
Daitya/Daiteya
P
Pṛthivī (Earth)
S
Samudra/Mahāsāgara (Ocean/Great Sea)
V
Varāha (Boar-form)