Shloka 13
धर्मस्य बहुद्वारत्वम् — Nārada’s Audience with Indra (Śānti-parva 340)
नच मां ते ददृशिरे न च द्रक्ष्यति कश्नन । ऋते हौकान्तिकश्रेष्ठात् त्वं चैवैकान्तिकोत्तम:,किंतु उन्हें मेरा दर्शन न प्राप्त हो सका। वास्तवमें मेरे अनन्य भक्तके सिवा और कोई मनुष्य मेरा दर्शन नहीं कर सकता। तुम तो मेरे अनन्य भक्तोंमें श्रेष्ठ हो; इसीलिये तुम्हें मेरा दर्शन हुआ है
na ca māṃ te dadṛśire na ca drakṣyati kaścana | ṛte hy aikāntikaśreṣṭhāt tvaṃ caivāikāntikottamaḥ ||
ผู้อื่นมิได้เห็นเรา และต่อไปก็จะไม่มีผู้ใดเห็นเราได้ เว้นแต่ผู้เป็นเลิศในหมู่ภักตะผู้มีใจแน่วแน่เป็นหนึ่งเท่านั้น มนุษย์ย่อมไม่อาจเห็นเราโดยแท้จริงได้ เจ้าเป็นยอดแห่งภักตะผู้ภักดีต่อเราโดยไม่หวั่นไหว ฉะนั้นเจ้าจึงได้รับนิมิตแห่งเรา
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Divine vision (darśana) is not presented as a general entitlement but as a grace granted to those with aikāntika-bhakti—exclusive, unwavering devotion. The verse emphasizes spiritual eligibility grounded in single-minded commitment rather than status or mere curiosity.
Bhīṣma, speaking in the Śānti Parva’s instructional setting, conveys a statement (in the voice of the divine or as a doctrinal assertion) that others could not perceive this divine presence, whereas the addressed person did—because that person is foremost among the Lord’s exclusive devotees.