Previous Verse
Next Verse

Shloka 9

एकान्तिधर्म-प्रश्नः (Inquiry into Ekāntin Dharma) / The Origin and Practice of Single-Pointed Nārāyaṇa-Centered Discipline

मेरो: सहस्रै: स हि योजनानां द्वात्रिंशतोर्थ्व कविभिरननिरुक्त: | अनिन्द्रियाश्ञानशनाश्न तत्र निष्पन्दहीना: सुसुगन्धिनस्ते,क्षीरसागरके उत्तरभागमें जो श्वेत नामसे प्रसिद्ध विशाल द्वीप है, वह उनके सामने प्रकट हो गया। विद्वानोंने उस द्वीपको मेरुपर्वतसे बत्तीस हजार योजन ऊँचा बताया है। वहाँके निवासी इन्द्रियोंसे रहित, निराहार तथा चेष्टारहित एवं ज्ञानसम्पन्न होते हैं। उनके अंगोंसे उत्तम सुगन्ध निकलती रहती है

Meruḥ sahasraiḥ sa hi yojanānāṃ dvātriṃśad-ūrdhvaḥ kavibhir ananiruktaḥ | anindriyāś cānāśanāś ca tatra niṣpanda-hīnāḥ su-sugandhinaś te ||

นารทกล่าวว่า—เบื้องหน้าพวกเขาปรากฏเกาะมหึมาซึ่งเลื่องชื่อว่า “เศวตะ” ตั้งอยู่ทางทิศเหนือแห่งสมุทรน้ำนม เหล่าฤๅษีบรรยายว่าเกาะนั้นสูงเหนือเขาพระสุเมรุถึงสามหมื่นสองพันโยชน์ สัตว์ผู้พำนัก ณ ที่นั้นกล่าวกันว่าอยู่พ้นวิถีแห่งอินทรีย์ ไม่ต้องพึ่งอาหาร และปราศจากความกระสับกระส่ายแห่งการเคลื่อนไหว ทว่าเปี่ยมด้วยญาณแท้ และจากกายของเขาทั้งหลายย่อมแผ่กลิ่นหอมอันประณีตอยู่เนืองนิตย์

मेरोःof Meru
मेरोः:
Adhikarana
TypeNoun
Rootमेरु
FormMasculine, Genitive, Singular
सहस्रैःby thousands
सहस्रैः:
Karana
TypeNoun
Rootसहस्र
FormNeuter, Instrumental, Plural
सःthat/he
सः:
Karta
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine, Nominative, Singular
हिindeed
हि:
TypeIndeclinable
Rootहि
योजनानाम्of yojanas
योजनानाम्:
Adhikarana
TypeNoun
Rootयोजन
FormNeuter, Genitive, Plural
द्वात्रिंशतःfrom thirty-two (i.e., exceeding by 32 thousand, contextually)
द्वात्रिंशतः:
Apadana
TypeNumeral
Rootद्वात्रिंशत्
FormFeminine, Ablative, Singular
ऊर्ध्वम्upwards; higher
ऊर्ध्वम्:
TypeIndeclinable
Rootऊर्ध्व
कविभिःby sages/poets
कविभिः:
Karana
TypeNoun
Rootकवि
FormMasculine, Instrumental, Plural
अननिरुक्तःundescribed; not expressible (lit. not stated)
अननिरुक्तः:
Karta
TypeAdjective
Rootअननिरुक्त
FormMasculine, Nominative, Singular
अनिन्द्रियाःwithout senses
अनिन्द्रियाः:
Karta
TypeAdjective
Rootअनिन्द्रिय
FormMasculine, Nominative, Plural
अश्नानशनाःnot eating (food); fasting
अश्नानशनाः:
Karta
TypeAdjective
Rootअश्नानशन
FormMasculine, Nominative, Plural
तत्रthere
तत्र:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootतत्र
निष्पन्दहीनाःdevoid of motion; motionless
निष्पन्दहीनाः:
Karta
TypeAdjective
Rootनिष्पन्दहीन
FormMasculine, Nominative, Plural
सुसुगन्धिनःvery fragrant
सुसुगन्धिनः:
Karta
TypeAdjective
Rootसुसुगन्धिन्
FormMasculine, Nominative, Plural
तेthey/those (people)
ते:
Karta
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine, Nominative, Plural

नारद उवाच

N
Nārada
Ś
Śveta-dvīpa
K
Kṣīra-sāgara (Ocean of Milk)
M
Mount Meru
K
kavi (sages/learned seers)
R
residents of Śveta-dvīpa

Educational Q&A

The verse presents an ideal of purified existence: freedom from sensory compulsion, craving for food, and restless activity, while remaining established in knowledge. Ethically, it points toward restraint, inner stillness, and wisdom as marks of higher life.

Nārada describes a visionary geography: the appearance of the great Śveta-dvīpa in the northern part of the Ocean of Milk, its immense height relative to Meru, and the extraordinary qualities of its inhabitants.