Shloka 54
एकान्तिधर्म-प्रश्नः (Inquiry into Ekāntin Dharma) / The Origin and Practice of Single-Pointed Nārāyaṇa-Centered Discipline
उत्पन्ने5ड्विरसे चैव युगे प्रथमकल्पिते । साज़्रोपनिषदं शास्त्र स्थापयित्वा बृहस्पती,फिर आदिकल्पके प्रारम्भिक युगमें जब बृहस्पतिका प्रादुर्भाव हुआ, तब उन्होंने साड़ोपाड़ वेद और उपनिषदों-सहित वह शास्त्र उनको पढ़ाया। तदनन्तर सब धर्मोंका प्रचार और समस्त लोकोंको धर्ममर्यादाके भीतर स्थापित करनेवाले वे ऋषिगण तपस्याका निश्चय करके अपने अभीष्ट स्थानको चले गये
utpanne ’dvirase caiva yuge prathama-kalpite | sāṅgropaniṣadaṃ śāstraṃ sthāpayitvā bṛhaspatiḥ ||
ภีษมะกล่าวว่า—ในกาลแรกเริ่ม เมื่อระเบียบแห่งยุคได้ถูกจัดวางเป็นครั้งแรก พฤหัสบดีได้สถาปนาคัมภีร์อันเป็นหลัก—พร้อมทั้งองค์ประกอบประกอบและอุปนิษัท—เพื่อให้ความรู้ศักดิ์สิทธิ์ตั้งมั่นบนรากฐานอันมั่นคง ด้วยเหตุนี้ ขอบเขตแห่งธรรมจึงแพร่หลาย และโลกทั้งหลายถูกธำรงให้อยู่ภายในกรอบแห่งระเบียบศีลธรรม
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Dharma is sustained by properly established śāstra—sacred instruction grounded in the Vedic tradition (with its auxiliaries and Upaniṣadic insight). When authoritative knowledge is set in place, moral order can be taught and society (the worlds) can be kept within ethical boundaries.
Bhīṣma describes an early cosmic period in which Bṛhaspati functions as a primordial teacher: he establishes and transmits a comprehensive body of sacred teaching (śāstra) connected with the Upaniṣads and supporting disciplines, enabling the later spread and stabilization of dharma.