Shloka 56
नरनारायण-नारदसंवादः
Nara-Nārāyaṇa–Nārada Discourse on Vision, Elements, and Entry into Vāsudeva
Devanagari script
रविस्तु संतापयते लोकान् रश्मिभिरुल्बणै: । सर्वतस्तेज आदत्ते नित्यमक्षयमण्डल:,सूर्यदेव अपनी प्रचण्ड किरणोंसे समस्त जगत्को संतप्त करते हैं। वे सब जगहसे तेजको स्वयं ग्रहण करते हैं (उनके तेजका कभी हास नहीं होता); इसलिये उनका मण्डल सदा अक्षय बना रहता है
Transliteration
ravis tu santāpayate lokān raśmibhir ulbaṇaiḥ | sarvatas teja ādatte nityam akṣayamaṇḍalaḥ ||
Translation
นารทกล่าวว่า “สุริยะเผาโลกทั้งหลายด้วยรัศมีอันกร้าวกล้า. เขาดึงเอาเดชและแสงจากทุกทิศอยู่เนืองนิตย์; มณฑลของเขามิได้ร่อยหรอเลย ฉะนั้นสุริยจักรจึงดำรงอยู่อย่างอักขยะ—ไม่เสื่อมสูญ.”
Word by Word
रविःthe Sun
रविः:
Karta
TypeNoun
Rootरवि
FormMasculine, Nominative, Singular
तुbut/indeed
तु:
TypeIndeclinable
Rootतु
संतापयतेheats/torments
संतापयते:
TypeVerb
Rootसंतापय् (संतप् + णिच्)
FormLat, Present, Atmanepada, Third, Singular
लोकान्worlds/people
लोकान्:
Karma
TypeNoun
Rootलोक
FormMasculine, Accusative, Plural
रश्मिभिःwith rays
रश्मिभिः:
Karana
TypeNoun
Rootरश्मि
FormMasculine, Instrumental, Plural
उल्बणैःfierce/strong
उल्बणैः:
Karana
TypeAdjective
Rootउल्बण
FormMasculine, Instrumental, Plural
सर्वतःfrom all sides/everywhere
सर्वतः:
TypeIndeclinable
Rootसर्वतः
तेजःsplendor/energy
तेजः:
Karma
TypeNoun
Rootतेजस्
FormNeuter, Accusative, Singular
आदत्तेtakes/receives
आदत्ते:
TypeVerb
Rootआ + दा
FormLat, Present, Atmanepada, Third, Singular
नित्यम्always
नित्यम्:
TypeIndeclinable
Rootनित्य
अक्षयमण्डलःone whose orb is imperishable / imperishable-orbed (sun)
अक्षयमण्डलः:
Karta
TypeNoun
Rootअक्षय-मण्डल
FormMasculine, Nominative, Singular
Speaker
नारद उवाच
Characters & Entities
N
NāradaR
Ravi (Sūrya, the Sun)L
lokāḥ (the worlds)Verse Rasa (Emotional Essence)
Sandhi Notes