Shloka 27
Nārada’s Darśana of Viśvarūpa Nārāyaṇa and the Caturmūrti Doctrine (नारदस्य नारायणदर्शनं चतुर्मूर्तिविचारश्च)
तमासाद्य तु मुक्तस्य दृष्टार्थस्य विपश्चित: । त्रिष्वाश्रमेषु को न्वर्थो भवेत् परमभीप्सत:,उसे पाकर जब ब्रह्मचर्य-आश्रममें ही तत्त्वका साक्षात्कार हो जाय तो परमात्माको चाहनेवाले जीवन्मुक्त विद्वानके लिये शेष तीन आश्रमोंमें जानेकी क्या आवश्यकता है? अर्थात् कोई आवश्यकता नहीं है
tam āsādya tu muktasya dṛṣṭārthasya vipaścitaḥ | triṣv āśrameṣu ko nv artho bhavet paramabhīpsataḥ ||
ชนกตรัสว่า: เมื่อบัณฑิตผู้รู้ได้บรรลุความหลุดพ้นแล้ว—ได้ประจักษ์จุดหมายสูงสุดโดยตรง—ผู้ใฝ่หาพระปรมัตถ์นั้นยังจำเป็นอะไรต้องผ่านอาศรมอีกสาม? ผู้ที่รู้แจ้งสัจจะได้ตั้งแต่พรหมจรรย์ ย่อมไม่ต้องยึดอาศรมภายหลังเป็นหนทางสู่ความสำเร็จอีกต่อไป
जनक उवाच
Educational Q&A
Direct realization of the Supreme (mokṣa) is the decisive criterion; once attained, the remaining āśramas are not required as spiritual means. Social stages may exist, but they are not compulsory for one already established in liberation and knowledge.
King Janaka, speaking in a didactic context in the Śānti Parva, argues that if a seeker realizes Truth already in the brahmacarya stage, then moving through the other three āśramas has no further spiritual necessity for that liberated, discerning person.