Previous Verse
Next Verse

Shloka 14

Adhyāya 325: Nārada in Śvetadvīpa—Stotra to the Nirguṇa Mahātman

मेरोह॑रिश्व द्वे वर्षे वर्ष हैमवतं तत: । क्रमेणैवं व्यतिक्रम्प भारतं वर्षमासदत्‌

merohariśva dve varṣe varṣa haimavataṁ tataḥ | krameṇaivaṁ vyatikramp bhārataṁ varṣam āsadat ||

ภีษมะกล่าวว่า เขาข้ามดินแดนที่เรียกว่า เมรุ (อิลาวฤต), หริวรรษ และต่อด้วยแคว้นหิมะไฮมวตะ (กิมปุรุษะ) ตามลำดับ จนในที่สุดก็ถึงภารตวรรษ.

मेरोःof Meru
मेरोः:
Adhikarana
TypeNoun
Rootमेरु
FormMasculine, Genitive, Singular
हरिवर्षेin/at Harivarsha
हरिवर्षे:
Adhikarana
TypeNoun
Rootहरिवर्ष
FormNeuter, Locative, Singular
द्वेtwo
द्वे:
Karta
TypeAdjective
Rootद्वि
FormFeminine, Nominative, Dual
वर्षेregions/lands (varṣas)
वर्षे:
Karta
TypeNoun
Rootवर्ष
FormNeuter, Nominative, Dual
वर्षम्the region/land
वर्षम्:
Karma
TypeNoun
Rootवर्ष
FormNeuter, Accusative, Singular
हैमवतंHaimavata (Himalayan) (region)
हैमवतं:
Karma
TypeAdjective
Rootहैमवत
FormNeuter, Accusative, Singular
ततःthen/from there
ततः:
Apadana
TypeIndeclinable
Rootततः
क्रमेणin order/gradually
क्रमेण:
Karana
TypeNoun
Rootक्रम
FormMasculine, Instrumental, Singular
एवम्thus
एवम्:
TypeIndeclinable
Rootएवम्
व्यतिक्रम्यhaving crossed/passed beyond
व्यतिक्रम्य:
TypeVerb
Rootवि+अति+क्रम्
FormLyap (absolutive/gerund), Parasmaipada (usage)
भारतंBhārata (India)
भारतं:
Karma
TypeNoun
Rootभारत
FormNeuter, Accusative, Singular
वर्षम्the region/land
वर्षम्:
Karma
TypeNoun
Rootवर्ष
FormNeuter, Accusative, Singular
आसदत्reached/arrived at
आसदत्:
TypeVerb
Rootआ+सद्
FormImperfect (Lan), 3rd, Singular, Parasmaipada

भीष्म उवाच

B
Bhīṣma
M
Meru
I
Ilāvṛta-varṣa
H
Hari-varṣa
H
Haimavata-varṣa
K
Kimpuruṣa-varṣa
B
Bhārata-varṣa
M
mountains
R
rivers
T
tīrthas
L
lakes
S
serpents
W
wild animals
F
forests

Educational Q&A

The passage highlights disciplined progress (krameṇa) and endurance: reaching the human realm of Bhārata—where dharma is practiced through effort—requires crossing hardships and dangers. It frames spiritual and ethical life as a journey demanding steadiness and courage.

Bhīṣma describes travelers moving through successive mythic regions—Meru/Ilāvṛta, Hari-varṣa, and Haimavata (linked with Kimpuruṣa)—crossing mountains, rivers, tīrthas, lakes, and perilous forests filled with serpents and wild beasts, until they finally reach Bhārata-varṣa.