Shloka 54
देवतापितृप्रश्नः — Nārada at Badarīāśrama: the ultimate referent of daiva and pitṛ worship
मनुष्यदेहशून्यकं॑ भवत्यमुत्र गच्छत: । प्रविश्य बुद्धिचक्षुषा प्रदृश्यते हि सर्वश:
manuṣya-deha-śūnyakaṁ bhavaty amutra gacchataḥ | praviśya buddhi-cakṣuṣā pradṛśyate hi sarvaśaḥ ||
วยาสตรัสว่า—เมื่อสัตว์ผู้หนึ่งออกเดินทางสู่ปรโลก ย่อมปราศจากกายมนุษย์ กายหยาบนี้ถูกทิ้งไว้ ณ ที่นี้เอง ครั้นอาศัยกายละเอียดเป็นพาหนะเข้าสู่โลกอื่นแล้ว ย่อมเห็นสิ่งทั้งปวงในที่นั้นด้วยดวงตาแห่งปัญญา (พุทธิ) เห็นได้รอบด้านทุกทิศ
व्यास उवाच
Educational Q&A
The human body is abandoned at death, but the conscious principle continues its journey, entering the next realm through a subtle vehicle and perceiving by the ‘eye’ of intellect; therefore inner discernment and karmic accountability remain relevant beyond bodily life.
Vyāsa explains the post-mortem transition: the departing being leaves the gross human body behind, proceeds to the other world, and there experiences and recognizes that realm through buddhi (intellect) as a mode of vision.