Shloka 4
व्यास उवाच धर्म पुत्र निषेवस्व सुतीक्ष्णौ च हिमातपौ । क्षुत्पिपासे च वायुं च जय नित्यं जितेन्द्रिय:
vyāsa uvāca | dharma-putra niṣevāsva su-tīkṣṇau ca himātapau | kṣut-pipāse ca vāyuṃ ca jaya nityaṃ jitendriyaḥ ||
วยาสตรัสว่า “โอ บุตรแห่งธรรม จงประพฤติธรรมเป็นนิตย์ ครั้นสำรวมอินทรีย์แล้ว จงอดทนต่อความหนาวและความร้อนอันกล้า จงชนะความหิวและความกระหาย และด้วยความสำรวมสม่ำเสมอ จงบรรลุอำนาจเหนือปราณ—ลมหายใจแห่งชีวิต”
व्यास उवाच
Educational Q&A
Vyāsa teaches disciplined dharma: cultivate righteousness while mastering the senses, patiently enduring bodily hardships (cold, heat, hunger, thirst) and developing control over prāṇa (vital breath), i.e., inner steadiness rather than dependence on comfort.
In Śānti Parva’s instruction-setting, Vyāsa addresses Dharma-putra (Yudhiṣṭhira) with counsel on ethical and ascetic self-training—urging him to live by dharma and strengthen inner mastery through endurance and control of the life-breath.