Shloka 89
Śuka’s Guṇa-Transcendence and Vyāsa’s Consolation (शुकगति-वर्णनम्)
नन्यूनं कष्टशब्दं वा विक्रमाभिहितं न च न शेषमनु कल्पेन निष्कारणमहेतुकम्
na nyūnaṃ kaṣṭaśabdaṃ vā vikramābhihitaṃ na ca | na śeṣam anu kalpena niṣkāraṇam ahetukam ||
ภีษมะกล่าวว่า “ในถ้อยคำของเรา จะไม่มีโทษแห่งการตกหล่น ไม่มีถ้อยคำที่หยาบหรือยาก และไม่มีความสับสนแห่งลำดับ ไม่จำเป็นต้องเติมคำที่ขาดไปโดยฝืน หรืออาศัยนัยแฝงเพื่อให้เข้าใจ และย่อมไม่เป็นคำกล่าวไร้ประโยชน์หรือปราศจากเหตุผล”
भीष्य उवाच
Educational Q&A
Bhīṣma emphasizes that ethical instruction should be communicated with clarity, proper order, and justified purpose—free from omissions, harsh diction, and the need for forced interpretive additions—so that the listener receives a rational, meaningful teaching.
Within the Śānti Parva’s instructional setting, Bhīṣma frames his forthcoming counsel as carefully composed: complete, orderly, and reasoned, assuring the listener that his words are neither obscure nor purposeless.