Shloka 72
Śuka’s Guṇa-Transcendence and Vyāsa’s Consolation (शुकगति-वर्णनम्)
न राजानं मृषा गच्छेन्न द्विजातिं कथंचन । नस्त्रियं स्त्रीगुणोपेतां हन्युहोते मृषा गता:
na rājānaṁ mṛṣā gacchen na dvijātiṁ kathaṁcana | na striyaṁ strīguṇopetāṁ hanyuhote mṛṣā gatāḥ ||
ชนกตรัสว่า “อย่าเข้าเฝ้าพระราชาด้วยเล่ห์กล อย่าเข้าไปหา ‘ทวิชะ’ คือพราหมณ์ด้วยข้ออ้างอันเป็นเท็จ และอย่าเข้าใกล้สตรีผู้ทรงคุณแห่งภรรยาผู้ซื่อสัตย์ด้วยการปลอมตัว เพราะกษัตริย์ พราหมณ์ และสตรีผู้มั่นคงในความสัตย์—เมื่อถูกผู้ปลอมตัวหลอกลวง ย่อมกริ้วและก่อให้เกิดความพินาศแก่ผู้นั้น”
जनक उवाच
Educational Q&A
Deceitful approach—especially by disguise or false pretence—toward figures of authority and sanctity (king, Brāhmaṇa, and a chaste, virtuous woman) is condemned; such deception invites severe retaliation and ruin. The verse reinforces satya (truthfulness) and maryādā (proper boundaries) as pillars of dharma.
In the didactic setting of Śānti Parva, Janaka delivers a moral warning: do not attempt to gain access or advantage through false identity or trickery when dealing with powerful rulers, revered religious persons, or women protected by the moral force of chastity; the deceiver risks destruction when the deception is discovered.