Shloka 5
Śuka’s Guṇa-Transcendence and Vyāsa’s Consolation (शुकगति-वर्णनम्)
स वेदे मोक्षशास्त्रे च स्वे च शास्त्रे कृतश्रम: । इन्द्रियाणि समाधाय शशास वसुधामिमाम्
sa vede mokṣaśāstre ca sve ca śāstre kṛtaśramaḥ | indriyāṇi samādhāya śaśāsa vasudhām imām ||
ภีษมะกล่าวว่า พระองค์เพียรศึกษาอย่างลึกซึ้งทั้งพระเวท คัมภีร์ว่าด้วยโมกษะ และศาสตร์ของพระองค์เองว่าด้วยการปกครอง เมื่อทรงรวบรวมอินทรีย์ให้สงบและตั้งจิตให้มั่นคงแล้ว จึงทรงครองแผ่นดินนี้ด้วยการชนะตน
भीष्म उवाच
Educational Q&A
A ruler’s authority should rest on disciplined learning (Veda, mokṣa-teachings, and statecraft) and on mastery over the senses; inner restraint is presented as the ethical foundation of effective governance.
Bhishma describes an exemplary king/administrator, emphasizing that he studied sacred knowledge and political science and, by concentrating and controlling his senses, successfully governed the earth.