Shloka 160
यश्न राजा महोत्साह: क्षत्रधर्मे रतो भवेत् | स तुष्येद् दशभागेन ततस्त्वन्यो दशावरै:,जो राजा महान् उत्साही और क्षत्रिय-धर्ममें तत्पर होता है, वह “कर' के रूपमें प्रजाकी आयका दसवाँ भाग लेकर संतुष्ट हो जाता है तथा उससे भिन्न साधारण भूपाल दसवें भागसे कम लेकर भी संतोष कर लेते हैं
yaśn rājā mahotsāhaḥ kṣatradharme rato bhavet | sa tuṣyed daśabhāgena tatas tv anyo daśāvaraiḥ ||
ภีษมะกล่าวว่า “พระราชาผู้เปี่ยมมหาอุตสาหะและตั้งมั่นในธรรมแห่งกษัตริย์ พึงพอใจเพียงเก็บภาษีหนึ่งในสิบจากรายได้ของราษฎร ส่วนผู้ปกครองสามัญควรยิ่งพอใจด้วยส่วนที่น้อยกว่าหนึ่งในสิบ”
भीष्य उवाच
Educational Q&A
A ruler must practice restraint in taxation: even a capable, dharma-abiding king should be content with a tenth share, and lesser rulers should take still less. Legitimate kingship is tied to protection and dharma, not extraction.
In the Shanti Parva’s instruction on rajadharma, Bhishma advises Yudhishthira on proper governance, specifically setting a moral limit on how much revenue a king should take from his subjects.