Shloka 87
नारद–शुक संवादः
Impermanence, Svabhāva, and Śuka’s Resolve for Yoga
ज्ञानान्मोक्षो जायते राजसिंह नास्त्यज्ञानादेवमाहुनरिन्द्र । तस्माऊउज्ञानं तत्त्वतो<न्वेषितव्यं येनात्मान॑ मोक्षयेज्जन्ममृत्यो:
yājñavalkya uvāca | jñānān mokṣo jāyate rājasimha nāsty ajñānād evam āhur narendra | tasmād u jñānaṃ tattvato'nveṣitavyaṃ yenātmānaṃ mokṣayej janma-mṛtyoḥ ||
ยาชญวัลกยะกล่าวว่า “ข้าแต่ราชสีห์ผู้เป็นยอดแห่งกษัตริย์! โมกษะบังเกิดจากญาณ มิได้บังเกิดจากอวิชชา—บัณฑิตทั้งหลายประกาศดังนี้ เพราะฉะนั้นพึงแสวงหาญาณแท้ตามสภาวะความจริง เพื่อจะได้ปลดตนจากพันธนาการแห่งการเกิดและความตาย”
याज़्वल्क्य उवाच
Educational Q&A
Liberation (mokṣa) is said to arise from true knowledge (jñāna), not from ignorance (ajñāna). Hence one should earnestly investigate reality (tattvataḥ) so that the self may be freed from the cycle of birth and death.
In the Śānti Parva’s instruction on peace and liberation, the sage Yājñavalkya addresses a king with an honorific epithet (“lion among kings”), urging him toward philosophical inquiry and self-knowledge as the means to transcend saṃsāra.