Shloka 17
नारद–शुक संवादः
Impermanence, Svabhāva, and Śuka’s Resolve for Yoga
कृत्वा चाध्ययन तेषां शिष्याणां शतमुत्तमम् | विप्रियार्थ सशिष्यस्य मातुलस्य महात्मन:
Yājñavalkya uvāca | kṛtvā cādhyayanaṃ teṣāṃ śiṣyāṇāṃ śatam uttamam | vipriyārthaṃ saśiṣyasya mātulasya mahātmanaḥ, mahārāja! | tad-anantaraṃ mayā śatam uttama-śiṣyān śatapathasya adhyayanaṃ kāritam | tataḥ śiṣya-sahitaṃ svam mahāmanasvinaṃ mātulaṃ (yaḥ pūrvaṃ māṃ tiraskṛtavān) apriyaṃ kartum kiraṇaiḥ prakāśamānasya sūryasya iva śiṣyaiḥ suśobhitaḥ san tava pituḥ mahātmanaḥ rājñaḥ janakasya yajñasya anuṣṭhānaṃ kāritavān |
ข้าแต่พระมหาราชา! ครั้นข้าพเจ้าได้สอนศตปถะแก่ศิษย์ผู้ประเสริฐของข้าพเจ้าครบหนึ่งร้อยแล้ว ข้าพเจ้าก็มุ่งให้มามหาฤๅษีผู้มีใจยิ่งใหญ่—ผู้เคยดูหมิ่นข้าพเจ้าแต่ก่อน ทั้งที่มีศิษย์รายล้อม—ต้องขุ่นเคือง ด้วยข้าพเจ้าผู้มีศิษย์แวดล้อมดุจพระอาทิตย์อันรุ่งเรืองด้วยรัศมี จึงจัดให้มีการประกอบยัญพิธีของพระบิดาของพระองค์ คือพระราชาชนกผู้ทรงมหาตมะ
याज़्ञवल्क्य उवाच
Educational Q&A
The passage highlights how spiritual authority is grounded in disciplined learning and successful transmission of Vedic knowledge, yet it also warns ethically about letting scholarship become a tool for personal rivalry or retaliation. True dharma requires mastery joined with restraint and right intention.
Yājñavalkya recounts that after training a hundred excellent disciples and having them study the Śatapatha, he went—surrounded by those disciples—to King Janaka’s sacrificial rite and had it performed. He frames this public display of learning and influence as a way to affront his maternal uncle who had previously insulted him.