Shloka 104
नारद–शुक संवादः
Impermanence, Svabhāva, and Śuka’s Resolve for Yoga
आत्मा होवात्मनो होक: को<न्यस्तस्मात्परो भवेत् | एवं मन्यस्व सततमन्यथा मा विचिन्तय
ātmā hy ātmanaḥ bandhuḥ ko 'nyas tasmāt paro bhavet | evaṁ manyasva satatam anyathā mā vicintaya yudhiṣṭhira ||
ภีษมะกล่าวว่า “อาตมันเท่านั้นเป็นมิตรแท้ของตนเอง; จะมีผู้ใดใกล้ชิดหรือสูงส่งยิ่งกว่านั้นได้เล่า? เพราะฉะนั้น ยุธิษฐิระ จงยึดมั่นความเชื่อนี้ไว้เสมอ และอย่าปล่อยใจให้หลงไปคิดในทางตรงข้าม”
भीष्म उवाच
Educational Q&A
That one’s deepest and most reliable support is the Self; therefore one should cultivate unwavering inner conviction and not be shaken by contrary, distracting thoughts.
In Śānti Parva, Bhīṣma instructs Yudhiṣṭhira on principles of peace and righteous living after the war, emphasizing inner steadiness and spiritual self-reliance as foundations for dharma.