Shloka 8
Śuka’s Manifestation from the Araṇi (Āraṇeya-janma) — शुकजन्म (आरणेय-सम्भव)
चतुरश्नापरान् पुत्रान् देहात् पूर्व महानृषि: । ते वै पितृणां पितर: श्रूयन्ते राजसत्तम,नृपश्रेष्ठट महान् ऋषि ब्रह्माने पूर्वकालमें भौतिक देहकी उत्पत्तिसे पहले चार अन्य पुत्रोंको उत्पन्न किया (जिनके नाम ये हैं--बुद्धि, अहंकार, मन और चित्त)। वे चारों पुत्र 'पितरोंके भी पितर' अर्थात् पज्चमहाभूतोंके भी जनक सुने जाते हैं
caturaś cāparān putrān dehāt pūrvaṁ mahān ṛṣiḥ | te vai pitṝṇāṁ pitaraḥ śrūyante rājasattama ||
ยาชญวลกยะกล่าวว่า “ข้าแต่พระราชาผู้ประเสริฐ ฤๅษีผู้ยิ่งใหญ่นั้น ก่อนที่กายวัตถุจะบังเกิด ยังได้ให้กำเนิดบุตรอีกสี่องค์ และบุตรทั้งสี่นั้นเล่าขานกันว่าเป็น ‘บิดาแห่งปิตฤ’ คือเป็นปฐมบรรพชนผู้ตั้งอยู่เบื้องหลังสายการกำเนิดแห่งจักรวาลในกาลต่อมา”
याज़्ञवल्क्य उवाच
Educational Q&A
The verse frames creation as proceeding from subtle, pre-physical origins: before embodied forms arise, primordial progenitors are produced, and these stand behind later ancestral and elemental lineages. It emphasizes a hierarchical causality—subtle principles precede and generate the gross.
Yājñavalkya addresses a king and recounts a traditional account of early creation: a great seer produced four ‘sons’ prior to physical embodiment, and these are described as the progenitors even of the Pitṛs, indicating an origin prior to later cosmic generations.