Shloka 1
Śuka’s Manifestation from the Araṇi (Āraṇeya-janma) — शुकजन्म (आरणेय-सम्भव)
ऑपन- मा छा अप ऋाल एकादशाधिकत्रिशततमो< ध्याय: अव्यक्त, महत्तत्त्व, अहंकार, मन और विषयोंकी कालसंख्याका एवं सृष्टिका वर्णन तथा इन्द्रियोंमें मनकी प्रधानताका प्रतिपादन याज़्ञवल्क्य उवाच अव्यक्तस्य नरश्रेष्ठ कालसंख्यां निबोध मे । पञ्चकल्पसहस्राणि द्विगुणान्यहरुच्यते
Yājñavalkya uvāca: Avyaktasya naraśreṣṭha kālasaṅkhyāṃ nibodha me | pañca-kalpa-sahasrāṇi dviguṇāny ahar ucyate ||
ยาชญวลกยะกล่าวว่า “โอ บุรุษผู้ประเสริฐ จงรู้จากข้าพเจ้าถึงการนับกาลของอว்யกตะ (อันไม่ปรากฏ) ห้าพันกัลปะกล่าวกันไว้ และ ‘วัน’ (อะหะ) ว่าเป็นสองเท่าของนั้น”
याज़्ञवल्क्य उवाच
Educational Q&A
The verse introduces a cosmological reckoning of time connected with the Avyakta (Unmanifest), presenting vast measures (kalpas) to frame creation and dissolution within an ordered, intelligible temporal scale.
In Śānti Parva’s philosophical discourse, the sage Yājñavalkya begins instructing his listener by defining the ‘count of time’ for the Unmanifest, setting up a broader explanation of cosmic principles and the process of creation.