Previous Verse
Next Verse

Shloka 11

सुवर्णष्ठीविनोपाख्यानम्

The Account of Suvarṇaṣṭhīvin

प्रीतो स्वो नृप सत्कारैर्भवदार्जवसम्भृतै: । आवाभ्यामभ्यनुज्ञातो वरं नृवर चिन्तय,“नरेश्वर! हम दोनों तुम्हारे द्वारा सरलतापूर्वक किये गये सत्कारसे बहुत प्रसन्न हैं। हम तुम्हें आज्ञा देते हैं कि तुम इच्छानुसार कोई वर सोचकर माँग लो

prīto ’svo nṛpa satkārair bhavadārjavasambhṛtaiḥ | āvabhyām abhyanujñāto varaṁ nṛvara cintaya ||

นารทกล่าวว่า “ข้าแต่พระราชา เราทั้งสองยินดียิ่งนักด้วยการต้อนรับอันสุจริตเรียบง่ายของพระองค์ เพราะฉะนั้น ด้วยอนุญาตของเรา โอ้ผู้เป็นยอดแห่งกษัตริย์ จงตรึกตรองแล้วทูลขอพรตามพระประสงค์เถิด”

प्रीतःpleased
प्रीतः:
Karta
TypeAdjective
Rootप्रीत (√प्री)
FormMasculine, Nominative, Singular
स्वःone's own (kinsman/relative)
स्वः:
Karta
TypeAdjective
Rootस्व
FormMasculine, Nominative, Singular
नृपO king
नृप:
TypeNoun
Rootनृप
FormMasculine, Vocative, Singular
सत्कारैःby honors / by respectful reception
सत्कारैः:
Karana
TypeNoun
Rootसत्कार
FormMasculine, Instrumental, Plural
भवताby you (honorific)
भवता:
Karana
TypePronoun
Rootभवत्
FormMasculine, Instrumental, Singular
अर्जवwith straightforwardness / sincerity
अर्जव:
Karana
TypeNoun
Rootअर्जव
FormNeuter, Instrumental, Singular
सम्भृतैःperformed / offered
सम्भृतैः:
Karana
TypeAdjective
Rootसम्भृत (सम्+√भृ)
FormMasculine, Instrumental, Plural
आवाभ्याम्by us two
आवाभ्याम्:
Karana
TypePronoun
Rootआवाम् (अस्मद्-द्विवचन)
FormCommon, Instrumental, Dual
अभ्यनुज्ञातःpermitted / granted leave
अभ्यनुज्ञातः:
TypeAdjective
Rootअभ्यनुज्ञात (अभि+अनु+√ज्ञा)
FormMasculine, Nominative, Singular
वरम्a boon
वरम्:
Karma
TypeNoun
Rootवर
FormMasculine, Accusative, Singular
नृवरO best of men
नृवर:
TypeNoun
Rootनृवर
FormMasculine, Vocative, Singular
चिन्तयthink (choose/consider)
चिन्तय:
TypeVerb
Root√चिन्त्
FormImperative, Second, Singular, Parasmaipada

नारद उवाच

N
Nārada
K
king (nṛpa/nṛvara)
T
two sages/visitors (āvām implied)

Educational Q&A

Sincere, uncomplicated hospitality (satkāra grounded in ārjava) is upheld as a dharmic virtue that wins the goodwill of the wise; ethical conduct itself becomes the cause for blessings and opportunities.

Nārada, speaking on behalf of two honored visitors, tells the king that they are pleased with his respectful reception and grants him permission to choose and request a boon.