Shloka 10

Utkramaṇa-sthāna and Ariṣṭa-lakṣaṇa: Yājñavalkya’s Instruction on Departure Pathways and Mortality Signs

Devanagari script

मोक्षकामा वयं चापि काड्क्षामो यदनामयम्‌ । अदेहमजर नित्यमतीन्द्रियमनी श्वरम्‌,मैं भी मोक्षकी अभिलाषा रखता हूँ और उस परम पदको पाना चाहता हूँ, जो निर्विकार, निराकार, अजर, अमर, नित्य और इन्द्रियातीत है तथा जिसे प्राप्त हुए पुरुषका कोई शासक नहीं रहता

Transliteration

janaka uvāca | mokṣakāmā vayaṁ cāpi kāṅkṣāmo yad anāmayam | adeham ajaraṁ nityam atīndriyam anīśvaram ||

Translation

พระเจ้าชนกตรัสว่า “เราก็ใคร่ปรารถนาโมกษะ และแสวงหาภาวะอันปราศจากทุกข์—ไร้กาย ไม่เสื่อม ไม่แปรผันเป็นนิตย์ พ้นวิสัยแห่งอินทรีย์; และเมื่อบรรลุแล้ว ผู้นั้นย่อมไม่อยู่ใต้บังคับของเจ้านายภายนอกใด ๆ อีก”

Word by Word

मोक्षकामाःdesirous of liberation

वयम्we

चand

अपिalso

काङ्क्षामःwe desire / we long for

यत्which (that)

अनामयम्free from disease/affliction; faultless

अदेहम्bodiless

अजरम्ageless

नित्यम्eternal

अतीन्द्रियम्beyond the senses

अनीश्वरम्having no lord/master over it; unruled

Speaker

जनक उवाच

Characters & Entities

Janaka

Verse Rasa (Emotional Essence)

Geographic Context

Sandhi Notes