Shloka 33
Saṃhāra-krama (The Sequence of Cosmic Dissolution) — Yājñavalkya’s Discourse
युक्तस्तथायमात्मानं योग: पार्थिव निश्चलम् । करोत्यमलमात्मानं भास्करोपमदर्शनम्,पृथ्वीनाथ! जैसे सिरपर रखे हुए तेलसे भरे पात्रकी ओर मनको स्थिरभावसे लगाये रखनेवाला पुरुष एकाग्रचित्त हो सीढ़ियोंपर चढ़ जाता है और जरा भी तेल नहीं छलकता, उसी तरह योगी भी योगयुक्त होकर जब आत्माको परमात्मामें स्थिर करता है, उस समय उसका आत्मा अत्यन्त निर्मल तथा अचल सूर्यके समान तेजस्वी हो जाता है
bhīṣma uvāca | yuktas tathāyam ātmānaṃ yogaḥ pārthiva niścalam | karoty amalam ātmānaṃ bhāskaropama-darśanam ||
ภีษมะกล่าวว่า “ข้าแต่พระราชา เมื่อโยคะนี้ปฏิบัติอย่างถูกต้อง ย่อมทำให้ตนมั่นคงไม่หวั่นไหว; ย่อมชำระภายในให้บริสุทธิ์ และทำให้ญาณทัศนะของโยคีสว่างไสวดุจดวงอาทิตย์—แจ่มชัดและปราศจากมลทิน.”
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Yoga, when practiced with discipline, steadies the mind/self and purifies it; from that purity arises luminous clarity of perception, compared to the radiance of the sun.
In the Shanti Parva’s instruction section, Bhishma continues advising the king on inner discipline: he explains the effect of yoga practice—stability, purity, and radiant insight—using the sun as a metaphor for the yogin’s clarified awareness.