Previous Verse
Next Verse

Shloka 3

Saṃhāra-krama (The Sequence of Cosmic Dissolution) — Yājñavalkya’s Discourse

अनीथ्चवर:ः कथं मुच्येदित्येवं शत्रुकर्शन । वदन्ति कारणै: श्रैष्ठ्यं योगा: सम्पड्मनीषिण:,शत्रुसूदन! योगके मनीषी विद्वान्‌ अपने मतकी श्रेष्ठता बताते हुए यह युक्ति उपस्थित करते हैं कि ईश्वरका अस्तित्व स्वीकार किये बिना किसीकी भी मुक्ति कैसे हो सकती है? (अतः मोक्षदाता ईश्वरकी सत्ता अवश्य स्वीकार करनी चाहिये)

Bhīṣma uvāca: anīśvarāḥ kathaṁ mucyed ity evaṁ śatrukarśana | vadanti kāraṇaiḥ śraiṣṭhyaṁ yogāḥ sampad-manīṣiṇaḥ ||

ภีษมะกล่าวว่า—“โอ้ผู้ปราบศัตรู เหล่านักปราชญ์ฝ่ายโยคะยกเหตุผลเพื่อชี้ความประเสริฐแห่งลัทธิของตนว่า ‘ผู้ที่ไม่ยอมรับพระเป็นเจ้า จะหลุดพ้นได้อย่างไร?’ ด้วยประการฉะนี้ พวกเขายืนยันว่าการยอมรับความมีอยู่ของพระเป็นเจ้าเป็นสิ่งจำเป็นต่อโมกษะ.”

{'Bhīṣma uvāca''Bhishma said', 'anīśvarāḥ': 'those who deny the Lord
{'Bhīṣma uvāca':
non-theists (lit. ‘without Īśvara’)', 'katham''how?', 'mucyet': 'could be liberated
non-theists (lit. ‘without Īśvara’)', 'katham':
would attain release (from saṁsāra)', 'iti evaṁ''thus
would attain release (from saṁsāra)', 'iti evaṁ':
in this manner', 'śatrukarśana''O crusher/subduer of enemies (vocative address)', 'vadanti': 'they say
in this manner', 'śatrukarśana':
they maintain', 'kāraṇaiḥ''with reasons
they maintain', 'kāraṇaiḥ':
by arguments', 'śraiṣṭhyam''superiority
by arguments', 'śraiṣṭhyam':
excellence', 'yogāḥ''yogic paths/doctrines
excellence', 'yogāḥ':
disciplines leading to liberation', 'sampad-manīṣiṇaḥ''accomplished/competent sages
disciplines leading to liberation', 'sampad-manīṣiṇaḥ':

भीष्म उवाच

B
Bhīṣma
Ī
Īśvara (the Lord)
Ś
śatrukarśana (address to the listener, traditionally Yudhiṣṭhira)